Detoks suyu işe yarar mı? Araştırmalar ne diyor, kimler dikkat etmeli
Detoks suyu ne işe yarar? ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'ne göre detoks diyetlerinin toksin attığını ya da kalıcı zayıflattığını gösteren güçlü kanıt yok.
Kısa cevap: Detoks sularının ve detoks diyetlerinin vücuttan toksin attığını ya da kalıcı kilo verdirdiğini gösteren güçlü bir bilimsel kanıt yok. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne (NIH) bağlı Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleyici Sağlık Merkezi (NCCIH) de bu sonuca varıyor.
Detoks ya da arınma programı ne demek?
Limonlu, zencefilli, salatalıklı sular, meyve suyu kürleri, oruç programları ya da çeşitli takviyeler “detoks” adıyla satılıyor. Vaat genelde aynı: vücuttaki zararlı maddeleri temizlemek, kilo verdirmek, sağlığı iyileştirmek. NCCIH, bu programların bir kısmının güvenli olmadığına ve yanıltıcı reklamla pazarlandığına dikkat çekiyor.
Bunu da okuyun: Ketojenik diyet nedir, kimler yapmamalı? Keto hakkında bilinmesi gerekenler
Bir istisnayı ayırmak lazım: ağır metal zehirlenmesi gibi bazı ciddi durumlarda doktorların hastanede uyguladığı şelasyon tedavisi var. Bunun evde içilen detoks suyuyla bir ilgisi yok.
Araştırmalar ne gösteriyor?
İnsanlarda yapılmış çalışma sayısı az. Bazıları kilo, yağ kaybı, insülin direnci ve tansiyonda olumlu sonuç bildirse de NCCIH bu çalışmaların katılımcı sayısı az, tasarımı sorunlu ya da hakem denetiminden geçmemiş olduğunu belirtiyor.
2015’te yayımlanan bir derleme, detoks diyetlerinin kilo kontrolünde ya da toksin atmada kullanılmasını destekleyen ikna edici bir araştırma bulamadı. 2017 tarihli bir derleme ise meyve suyu kürlerinin ve detoks diyetlerinin ilk günlerde kilo verdirebildiğini, bunun da düşük kalori alımından kaynaklandığını yazıyor. Normal beslenmeye dönülünce kilolar genellikle geri geliyor. Uzun vadeli etkilerine bakan bir çalışma ise hiç yok.
Detoks suyu içmek zararlı mı?
Sade su ya da içine birkaç dilim limon atılmış su içmenin bilinen bir zararı yok; susuz kalmamak için iyi bir alışkanlık. Sorun, suyun yanında aç kalmayı, uzun süre yalnızca meyve suyuyla beslenmeyi ya da içeriği belirsiz takviyeleri öneren programlarda. NCCIH, aç kalmaya dayanan programların baş ağrısı, bayılma, halsizlik ve sıvı kaybına yol açabildiğini hatırlatıyor.
Kimler dikkat etmeli?
Kronik hastalığı olanlar, düzenli ilaç kullananlar, hamileler ve emzirenler herhangi bir detoks ya da oruç programına başlamadan önce doktoruna danışmalı. Bayılma, göğüs ağrısı ya da şiddetli halsizlik gibi bir durumda 112’yi arayın. Kalıcı kilo kontrolü için sağlıklı beslenme ve hareket hâlâ en sağlam yol; popüler diyetlerden biri hakkındaki yazımız: Ketojenik diyet nedir, kimler yapmamalı?
Kaynak: ABD Ulusal Tamamlayıcı ve Bütünleyici Sağlık Merkezi (NCCIH)
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.
