Tırnak mantarı neden olur? İlk belirtiler, bulaşma yolları ve korunma

Tırnak mantarı çoğunlukla dermatofit denen mantarların tırnağın altına yerleşmesiyle başlar. Sürekli sıcak ve nemli kalan ayak bu mantarlar için en rahat ortamdır; bu yüzden el tırnaklarından çok ayak tırnaklarında görülür.

Tırnak mantarı ilk aşamada nasıl görünür?

Mayo Clinic’e göre iş genellikle tırnağın ucunun altında beliren beyaz ya da sarı-kahverengi küçük bir lekeyle başlar. Mantar ilerledikçe tırnak:

Bunu da okuyun: Saçkıran neden olur? Bağışıklık sistemi, belirtiler ve saç geri çıkar mı

• sararır, kahverengiye ya da beyaza döner,
• kalınlaşır, kesmesi zorlaşır,
• kırılganlaşır, kenarından ufalanır,
• bazen tırnak yatağından ayrılır.

Birden fazla tırnak aynı anda etkilenebilir. Rengin yeşil ya da siyah olması mantardan çok bakteri enfeksiyonunu düşündürür; bu durumda doktora görünmek gerekir.

Tırnak mantarı nasıl bulaşır?

En sık yol, parmak aralarındaki ayak mantarının tırnağa ilerlemesi. Tersi de olur: tırnaktaki mantar ayak derisine geçebilir. Spor salonu duşlarının, havuz kenarlarının ıslak zemini ve içi terden nemlenmiş, havasız ayakkabılar da mantarın sevdiği yerler.

İngiltere’nin sağlık servisi NHS, uzun süre spor ayakkabısıyla dolaşan ve ayağı çok terleyenlerde riskin arttığını belirtiyor. Yaşın ilerlemesi, diyabet, dolaşım sorunları ve bağışıklığı zayıflatan durumlar da riski yükseltiyor.

Tırnak mantarı tehlikeli mi?

Çoğu kişide ciddi bir sorun değil ama inatçıdır, tedavisi aylar sürebilir ve tedaviden sonra geri dönebilir. Ağır vakalarda ağrı yapabilir, tırnağa kalıcı hasar verebilir. Diyabeti olan ya da bağışıklığı baskılanmış kişilerde enfeksiyonun ayaktan öteye yayılma riski bulunduğu için bu kişilerin beklemeden doktora başvurması önerilir.

Ne zaman doktora gitmeli?

Tırnak giderek kalınlaşıyor, rengi koyulaşıyor ya da şekli bozuluyorsa, ağrı varsa ya da diyabetiniz varsa bir dermatoloji uzmanına görünün. Doktor gerekirse tırnaktan örnek alıp mantarın türüne baktırır. Tedavi yöntemine ve ilaca doktor karar verir; NHS, ağızdan alınan mantar ilaçlarının karaciğer ve böbrek hastalığı olanlarda, hamilelik ve emzirme döneminde uygun olmayabileceğini hatırlatıyor. Tırnağın dibinden sağlıklı tırnak çıkmaya başlaması iyileşmenin işareti sayılır.

Tırnak mantarından nasıl korunulur?

• Ayak mantarını erken fark edip tedavi ettirin, tırnağa yayılmadan.
• Spor salonu ve havuz duşlarında terlik giyin.
• Yıkadıktan sonra ayağı, özellikle parmak aralarını iyice kurulayın.
• Ayağı terleten, dar burunlu ya da yüksek topuklu ayakkabıları uzun süre giymeyin; çorabı nemlenince değiştirin.
• Havlu, terlik ve tırnak makası gibi eşyaları paylaşmayın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.