Bebeklerde pişik nasıl geçer? Bez değişimi, hava aldırma ve doktor zamanı

Pişik çoğu zaman evde bakımla geçiyor: ıslak bezi bekletmeden değiştirmek, bölgeyi suyla nazikçe temizleyip kurulamak ve bebeği gün içinde olabildiğince bezsiz bırakmak. Kızarıklık 2-3 günde düzelmiyorsa, yayılıyorsa ya da bebeğin ateşi varsa doktora gitmek gerekiyor.

İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) pişiği bebeklerde sık görülen ve çoğunlukla ciddi olmayan bir durum olarak tanımlıyor. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’nin sağlık ansiklopedisi MedlinePlus da en iyi bakımı tek cümleyle özetliyor: cildi temiz ve kuru tutmak.

Bunu da okuyun: Sedef hastalığı belirtileri nelerdir? Pullu lekeler ve tırnak çukurları

Pişik nasıl anlaşılır?

• Popoda ya da bezin kapattığı bölgenin tamamında kızarık, tahriş olmuş alanlar
• Sivilce benzeri kabarcıklar ya da su toplamış noktalar
• Kuru, pullanan cilt
• Kaşınan ya da acıyan bir popo; bebek alt değiştirirken huzursuzlanır, ağlar

NHS, kızarıklığın koyu tenli bebeklerde daha zor fark edilebildiğini hatırlatıyor. MedlinePlus’a göre pişik genellikle bezin sınırını aşmıyor; karna, sırta taşan bir döküntü başka bir şeyin işareti olabilir.

Evde yapılabilecekler

İki kaynağın önerileri neredeyse aynı:

• Bezi sık değiştirin. Çiş ya da kaka yapar yapmaz, bekletmeden.
• Suyla temizleyin. Ilık su ve yumuşak bir bez ya da pamuk yeterli. Islak mendil kullanacaksanız parfümsüz ve alkolsüz olsun. Ovmayın.
• Kurulayın. Havluyu sürtmeden, hafifçe bastırarak. Ya da kendi kendine kurumasını bekleyin.
• Hava aldırın. Bebeği bir havlunun üstüne bezsiz yatırın. MedlinePlus’ın ifadesiyle bezsiz geçen süre ne kadar uzunsa o kadar iyi.
• Bezi gevşek bağlayın. Sıkı bez hava geçirmiyor, bele ve kasıklara sürtünüyor.
• Emiciliği yüksek bez seçin. Cilt daha kuru kalıyor.
• Her gün banyo yaptırın, ama günde iki defadan fazla değil; NHS’ye göre fazla yıkamak cildi kurutuyor.
• Ellerinizi yıkayın. Alt değiştirmeden önce ve sonra.

Pişikte yapılmaması gerekenler

Yıkanabilir kumaş bez kullananlar için iki ek not var: yumuşatıcı kullanmayın, pişiği olan ya da daha önce olmuş bebekte bezleri deterjan kalmayacak şekilde iki üç kez durulayın.

Krem sürmek gerekir mi?

Bebek rahatsızsa NHS, eczacıya danışılmasını öneriyor; eczacı her bez değişiminde ince bir tabaka sürülen bariyer kremlerden birini önerebilir. Bu kremler cilt ile ıslaklık arasına koruyucu bir katman koyuyor ve tamamen temiz, kuru cilde sürülüyor. Hangi ürünün uygun olduğunu çocuk doktorunuza ya da eczacınıza sorun.

Mantar ya da bakteri enfeksiyonu eklenmiş pişiklerde doktor reçeteyle ilaç yazabiliyor. Bu ilaçlar doktora sormadan, evde kalmış bir kremle denenmemeli. Bebeğin cildi ince; yetişkin için yazılmış bir krem ona uygun olmayabilir, kararı doktora bırakın.

Pişik neden olur?

Temel neden, cildin çiş ve kakayla uzun süre temas etmesi. Buna bezin sürtünmesi ekleniyor. NHS’nin saydığı öteki nedenler:

• İshal ya da sık kaka yapma. MedlinePlus’a göre ishalde kakadaki asitler cildi daha çok tahriş ediyor.
• Sabun, deterjan ya da köpük banyosuna karşı alerjik tepki
• Parfümlü ya da alkollü ıslak mendil
• Emiciliği düşük, hava almayan bezler
• Antibiyotik gibi bazı ilaçlar. MedlinePlus, emziren annenin kullandığı antibiyotiğin de etkili olabildiğini belirtiyor.
• Pamukçuk, yani mantar enfeksiyonu

Mantarlı pişik nasıl ayırt edilir?

MedlinePlus’ın tarifine göre mantarın karıştığı pişikte kızarıklık parlak kırmızı oluyor ve büyüyor. Ana lekenin çevresinde, zamanla onunla birleşen küçük kırmızı adacıklar beliriyor. Sivilce, su toplaması ya da içi irin dolu yaralar da eşlik edebiliyor. Tanıyı doktor çoğu zaman cilde bakarak koyuyor.

Kimler doktora danışmalı?

Aşağıdakilerden biri varsa aile hekiminize ya da çocuk doktoruna başvurun:

• Pişik 2-3 günlük bakıma rağmen geçmiyor ya da kötüleşiyor
• Döküntü karna, sırta, kollara ya da yüze yayılıyor
• Sivilce, su toplaması, yara ya da irinli kabarcık var
• Bebeğin ateşi var
• Bebek çok huzursuz
• Döküntü doğumdan sonraki ilk 6 hafta içinde çıktı

Bebeklerde her kızarıklık pişik değil. Bezin dışına taşan, kuru ve kaşıntılı lekeler egzama olabilir; farkını egzama yazımızda bulabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.