Tusk, Anayasa Mahkemesi kararından geri adım atmadı: Uzlaşma olmaz

Polonya Başbakanı Donald Tusk, cumartesi akşamı televizyondan yaptığı konuşmada Anayasa Mahkemesi’ndeki düzenlemeyi sonuna kadar götüreceğini söyledi. Tusk, “Bazı konularda uzlaşma olamaz” diyerek protestolara rağmen geri adım atmayacağını açıkça gösterdi.

Konuşmadan önceki gece mahkeme binasının önünde gösteriler yapılmış, bina çevik kuvvet polisiyle korunmuştu. Krizin nasıl başladığını önceki haberimizde anlatmıştık.

Bunu da okuyun: Polonya’da Anayasa Mahkemesi krizi: Nawrocki partileri acil toplantıya çağırdı

Polonya’da Anayasa Mahkemesi krizi nasıl çıktı?

Mahkeme, Hukuk ve Adalet Partisi’nin (PiS) sekiz yıllık iktidarı boyunca hükümetle Avrupa Birliği arasındaki hukuk devleti kavgasının merkezindeydi. Tusk 2023’te yeniden göreve geldiğinden beri o dönemin yargı değişikliklerini geri almaya çalışıyor, ama geniş veto yetkisi olan muhalefet yanlısı cumhurbaşkanlarına takılıyor. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki bu yıl meclisin onayladığı beş yargıcın yeminini yaptırmayı reddetmişti.

Cuma günü hükümete yakın bir grup yargıç mahkemenin usul yönetimini ele geçirmeye girişti, PiS döneminde atanan başkanı ve yardımcısını görevden uzaklaştırdı. Sokak gösterileri bunun ardından başladı.

Tusk ne dedi?

Tusk, PiS’in kurduğu biçimiyle mahkemenin “gerçek bir mahkeme olmadığından hiç şüphe olmadığını” söyledi ve Avrupa mahkemelerinin aleyhte kararlarını hatırlattı. Muhalefetin tepkisini, yaşlı bir kadının çantasını kapıp kaçan, yakalanınca da şiddete uğradığını bağıran hırsıza benzetti.

Başbakan, Rusya’nın eski devlet başkanı Dmitri Medvedev’in de muhalefetle birlikte “anayasal darbe” suçlaması yapmasına dikkat çekti. Cuma gecesi protestolara katılıp mahkeme binasına giren Nawrocki’yi de eleştirdi: “Demokratik bir devlette hiçbir siyasetçi, cumhurbaşkanı bile, mahkemeye girip yargıçlara emir veremez.”

Karşı taraf ve hukukçular ne diyor?

Hukukçular hükümetin bu adımının yasal olup olmadığı konusunda ikiye bölünmüş durumda. Polonya Helsinki İnsan Hakları Vakfı, geçici görevden uzaklaştırmanın hukuki dayanağını “tartışmalı” buldu ve bunun mahkemeyi düzeltmeye katkı sağlamayacağını söyledi. Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski ise mahkeme önündeki görüntülerin “zarif olmadığını” kabul etti ama alternatifin Polonya’nın anayasaya aykırı biçimde başkanlık sistemine dönmesi olduğunu savundu.

Nawrocki cumartesi günü partilerle görüştü, bir uzlaşma çıkmadı. Cumhurbaşkanının üst düzey yardımcısı Zbigniew Bogucki, Tusk’ın konuşmasına ağır ifadelerle karşılık verdi ve başbakanı ülkeyi ateşe atmakla suçladı.

Sırada ne var?

Kriz, gelecek yıl yapılacak genel seçimin cephe hattını şimdiden çiziyor. Anketler Tusk’ın geniş koalisyonuyla milliyetçi sağ arasında yakın bir yarış gösteriyor. Muhalefetin hükümete karşı güvensizlik önergesi hazırlığını da bu haberimizde aktarmıştık.

Kaynak: The Guardian