Polonya’da Anayasa Mahkemesi krizi: Nawrocki partileri acil toplantıya çağırdı

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski’nin cuma günü görevden uzaklaştırılmasının ardından cumartesi günü partileri saraya çağırdı. Başbakan Donald Tusk’ın partisi Sivil Koalisyon masaya oturmadı; akşama kadar bir uzlaşma çıkmadı.

Toplantıya kimler katıldı?

Al Jazeera ve AFP’nin aktardığına göre milliyetçi ve aşırı sağ partilerle hükümet ortaklarından bazılarının temsilcileri cumhurbaşkanlığı sarayına gitti. Nawrocki, toplantıyı “Polonya’nın iç güvenliğine yönelik tehdit” nedeniyle acil olarak topladığını açıkladı.

Bunu da okuyun: Tusk, Anayasa Mahkemesi kararından geri adım atmadı: Uzlaşma olmaz

Tusk ne dedi?

Tusk aynı akşam yaptığı konuşmada muhalefetteki milliyetçi liderleri hedef aldı: “Yıllardır Polonya’da demokrasiyi ve hukukun üstünlüğünü yok etmek isteyen örgütler ve siyasetçiler var.” Başbakana göre Swieczkowski’nin görevden alınması “acı” ama hukuk devletini toparlamak için gerekli bir karar. Mahkemenin resmî X hesabı ise hükümetin adımını “darbe” diye nitelendirdi.

Kriz neden çıktı?

Swieczkowski, 2015-2023 arasında iktidarda kalan sağcı Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) döneminde göreve getirilmişti. Hükümet onu, mahkeme başkanlığı yetkilerini kullanarak meclisin yeni yargıç seçmesini engellemekle suçluyor. Nawrocki de kendi tarafından mahkemeye yapılacak atamaları bloke ediyor. Tusk cephesinin uzun süredir dile getirdiği şikâyet, PiS’e yakın yargıçların Polonya yasalarını AB hukukunun önüne koyan kararlar vermesi.

PiS destekçileri cumartesi günü de mahkeme önünde toplandı; haftalardır süren gösteriler devam ediyor. Krizin önceki aşamasını Tusk’ın geri adım atmadığı açıklamasında ve güvensizlik önergesi haberimizde anlatmıştık.

AB ve ABD’den ne çağrı geldi?

AFP’nin haberine göre Avrupa Komisyonu, Nawrocki’den tartışmanın merkezindeki yeni yargıç adaylarını onaylamasını istedi. ABD’nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose da taraflara sakin kalma çağrısı yaptı ve X’te Polonya’nın “çok daha kötüsüne dönüşecek bir çatışmaya” ihtiyacı olmadığını yazdı.

Kaynak: Al Jazeera, AFP