Polonya’da Tusk hükümeti düşer mi? Muhalefet güvensizlik önergesi veriyor

Polonya’da Anayasa Mahkemesi üzerinden süren kriz meclise taşındı. Eski Başbakan Mateusz Morawiecki, 31 Ekim akşamı Başbakan Donald Tusk’ın koalisyon hükümetine güvensizlik önergesi vereceklerini duyurdu.

Morawiecki ne istiyor?

Bugün muhalefetteki Rozwoj Plus oluşumunun başında olan Morawiecki, duyuruyu X hesabından yaptı. Önerisi, seçimlere kadar Sejm’in eski başkanı Marek Jurek’in yöneteceği bir teknokrat hükümet. Morawiecki, Anayasa Mahkemesinin yeniden yapılanması gerektiğini kabul ediyor ama bunun, kendi deyişiyle “darbe girişiminde bulunanların” katılımıyla yapılamayacağını söylüyor. Hükümetin düşmesinin “yalnızca bir başlangıç” olacağını da ekledi.

Bunu da okuyun: Gelirinin yüzde 40’ını konuta veren 8,6 milyon kişiyle Türkiye Avrupa ikincisi

Önerge geçer mi?

Sejm’de 460 sandalye var; hükümeti düşürmek için 231 oy gerekiyor. Tusk’ın beş partili koalisyonu 239 sandalyeye sahip. Yani muhalefet, koalisyon ortaklarından en az birini kendi tarafına çekmeden sonuç alamıyor.

Kriz nasıl başladı?

30 Ekim’de mahkemenin internet sitesinde, Başkan Bogdan Swieczkowski ile yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevden uzaklaştırıldığı duyuruldu. Mahkemenin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska yönetimi üstlendiğini açıkladı. Bina önünde PiS lideri Jaroslaw Kaczynski’nin de bulunduğu kalabalık toplandı, polis binayı kuşattı ve 3 kişi gözaltına alındı. Senegal’e giden Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki uçağını geri çevirdi. Krizin ilk günlerini Polonya’nın Çin ve Romanya büyükelçilerinin istifasıyla birlikte burada anlatmıştık.

Anlaşmazlığın kökü daha eski. 2015–2023 arasında ülkeyi yöneten PiS, Anayasa Mahkemesi dahil yargının kilit kadrolarına yakın isimleri atamıştı. Avrupa Adalet Divanı bu atamalar yüzünden mahkemenin bağımsız sayılamayacağına hükmetmişti. Tusk hükümeti bu değişiklikleri geri almak istiyor, PiS’e yakın Nawrocki ise reformları frenliyor. Muhalefet de hükümeti yargıyı kendine bağlamaya çalışmakla suçluyor.

Sırada ne var?

Nawrocki, anayasal düzenin ihlal edildiğini söyleyerek meclisteki partilerin temsilcileriyle görüşmeye başladı. Önergenin ne zaman oylanacağı henüz belli değil.

Kaynak: Cumhuriyet (AA), DW Türkçe