Tırnak batmasına ne iyi gelir? Evde yapılacaklar ve doktora gitme zamanı

Tırnak batmasında ayağı günde birkaç kez ılık suda bekletmek, ayağı sonra iyice kurulamak, burnu geniş ayakkabı ya da sandalet giymek ve batan tırnağı kesmeye çalışmamak ağrıyı hafifletir. İrin geliyorsa, kızarıklık yayılıyorsa, ateşiniz varsa ya da şeker hastasıysanız evde beklemeden doktora gidin.

Tırnak batması, tırnağın kenarının ya da köşesinin çevresindeki yumuşak dokuya doğru büyümesi. İngiltere’nin sağlık servisi NHS ve Mayo Clinic, sorunun çoğunlukla ayak başparmağında görüldüğünü, ama her parmakta olabileceğini yazıyor.

Bunu da okuyun: Ayak mantarı neden olur? Belirtileri, bulaşma yolları ve korunma

Tırnak batmasının belirtileri neler?

• Tırnak kenarında ağrı ve dokununca hassasiyet
• Tırnağın çevresinde kızarıklık ve şişlik
• Enfeksiyon gelişirse irin ve tırnak çevresinde sıcaklık

Tırnak batmasına evde ne iyi gelir?

NHS ve Mayo Clinic’in ev bakımı önerileri birbirine yakın:

• Ilık suda bekletin. NHS ılık tuzlu su öneriyor; bu, tırnak çevresindeki deriyi yumuşatıyor ve enfeksiyon ihtimalini azaltıyor. Mayo Clinic ılık sabunlu suda, iyileşene kadar günde 3–4 kez 10–20 dakika bekletmeyi yazıyor.
• Ayağı kuru tutun. Bekletmeden sonra ayağı ve parmak aralarını iyice kurulayın, gün boyu kuru kalmasına dikkat edin.
• Ayakkabıyı değiştirin. Parmak iyileşene kadar geniş, rahat ayakkabı ya da açık burunlu sandalet giyin; dar ve sivri burunlu ayakkabıdan uzak durun.
• Tırnağı kesmeyin, kurcalamayın. NHS batan tırnağı kesmemeyi, çıkana kadar uzamasını beklemeyi ve tırnağı ya da parmağı kurcalamamayı öneriyor.
• Kenarın altına pamuk koyun. Mayo Clinic, her bekletmeden sonra batan kenarın altına küçük bir parça temiz pamuk ya da mumlu diş ipi yerleştirmeyi öneriyor. Bu, tırnağın derinin üstüne doğru uzamasına yardım ediyor. Hassas bölgeye vazelin sürüp parmağı bantlamak da sürtünmeyi azaltıyor.
• Ağrı için eczacıya sorun. Reçetesiz bir ağrı kesicinin size uygun olup olmadığını eczacınıza danışın.

Tırnak batması neden olur?

Mayo Clinic’in saydığı başlıca nedenler şunlar:

• Parmakları sıkıştıran dar ayakkabılar
• Tırnağı çok kısa kesmek ya da köşelerini yuvarlamak
• Tırnağın darbe alması
• Doğuştan çok kıvrık tırnak yapısı

Ergenlik döneminde ayakların daha çok terlemesi tırnağı ve deriyi yumuşattığı için gençlerde risk artıyor. Koşu ve futbol gibi parmağa darbe gelen sporlar da riski yükseltiyor.

Doktor ne yapar?

Ev bakımı işe yaramazsa doktor önce tırnağı inceler. Tırnak iltihaplıysa antibiyotik verebilir. Hafif batmalarda tırnak kenarı kaldırılıp altına pamuk ya da ince bir tüp şeklinde atel yerleştirilebiliyor; böylece tırnak derinin üstüne doğru uzuyor. Mayo Clinic’e göre bu yöntemle tırnağın deri kenarını aşması 2 ile 12 hafta sürebiliyor.

Daha ağır ya da sık tekrarlayan durumlarda parmak uyuşturularak tırnağın batan kısmı ya da tamamı alınabiliyor. Batan kısım alındıktan sonra tırnağın geri uzaması 2–4 ay sürebiliyor. Aynı parmakta sorun tekrar tekrar çıkıyorsa tırnak yatağının bir kısmının da alınması gündeme gelebiliyor.

Tırnak alındıktan sonra Mayo Clinic, parmağı 12–24 saat dinlendirip yukarıda tutmayı, şişlik inene kadar birkaç gün kısa süreli ıslak kompres yapmayı öneriyor. Duş ertesi gün alınabiliyor; havuza ve sıcak küvete ise doktor izin verene kadar girilmemeli. Cerrahi yöntemler sorunun tekrarlamasını önlemede diğer yöntemlerden daha başarılı, ama başarılı bir müdahaleden sonra bile tırnak yeniden batabiliyor.

Tırnak batması nasıl önlenir?

Darbe riski olan işlerde çalışanlar için Mayo Clinic, burnu çelik takviyeli iş ayakkabısı gibi koruyucu ayakkabı öneriyor. Ayaklarında his kaybı olanlar ayakkabının sıktığını fark etmeyebilir; bu kişilerin ayakkabıyı özellikle dikkatle seçmesi gerekiyor.

Kimler doktora danışmalı?

• Ev bakımına rağmen ağrısı geçmeyenler
• Parmağı şiş, ağrılı ve irinli olanlar
• Ateşi yükselen, üşüme ya da titreme hissedenler
• Şeker hastaları ve ayaklarında kan dolaşımı zayıf olanlar: Mayo Clinic, diyabette ayaktaki küçük bir yaranın ya da tırnak batmasının iyi iyileşmeyebileceğini ve ciddi enfeksiyona dönebileceğini yazıyor. Diyabetliler ayaklarını her gün kontrol etmeli. Diyabetin diğer işaretleri için şeker hastalığı belirtileri yazımıza bakabilirsiniz.

Ayaktaki kızarıklık hızla yayılıyor, bacağa doğru ilerliyor ve yüksek ateşle birlikte geliyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun ya da 112’yi arayın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.