Şeker hastalığı belirtileri nelerdir? Sık idrar, susuzluk ve yorgunluk

Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri; her zamankinden sık idrara çıkmak, sürekli susamak, geçmeyen bir yorgunluk ve uğraşmadan kilo vermek. Ama çoğu kişide, özellikle tip 2 diyabette, bu işaretler o kadar silik ki hastalık yıllarca fark edilmeden ilerleyebiliyor.

En sık görülen belirtiler hangileri?

İngiltere’nin sağlık servisi NHS, belirtileri kolay akılda kalsın diye dört başlıkta topluyor: tuvalet, susuzluk, yorgunluk, zayıflama. Yani gece kalkıp tuvalete gitmek, çok su içip yine susamak, dinlenince geçmeyen bir bitkinlik ve diyet yapmadan kilo kaybı. Bunlara bulanık görme, küçük kesik ve yaraların geç kapanması, sık tekrarlayan ya da geçmeyen enfeksiyonlar (örneğin mantar enfeksiyonu, genital bölgede kaşıntı) eklenebiliyor.

Bunu da okuyun: İnsülin direnci belirtileri nelerdir? Neden çoğu kişi fark etmiyor

Tip 1 ile tip 2 arasında fark var mı?

Belirtiler benzer, hız farklı. Tip 1 diyabet çoğunlukla çocuk ve gençlerde başlıyor, şikâyetler birkaç gün ya da birkaç hafta içinde belirginleşiyor. Çocuklarda bezin her zamankinden ağır olması ya da yeniden yatak ıslatma da işaret olabiliyor. Tip 2 ise yavaş gelişiyor; Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre belirtiler hafif olduğu için teşhis bazen hastalık başladıktan yıllar sonra, göz, böbrek ya da sinir hasarı ortaya çıktığında konuyor. Diyabetlilerin yüzde 95’ten fazlası tip 2.

Kimler daha fazla risk altında?

NHS’e göre ailesinde (anne, baba, kardeş) tip 2 diyabet olanlar, fazla kilolu ve hareketsiz yaşayanlar, yüksek tansiyon gibi riski artıran bir hastalığı bulunanlar ve 40 yaşın üzerindekiler daha dikkatli olmalı. WHO, 2022’de dünyadaki yetişkinlerin yüzde 14’ünün diyabetle yaşadığını, bu oranın 1990’da yüzde 7 olduğunu bildiriyor. İnsülin direnci ve kan şekerinin normalin biraz üstünde olduğu “gizli şeker” (prediyabet) dönemi de tip 2’ye giden yolda erken uyarı sayılıyor.

Nasıl anlaşılır?

Kesin cevabı yalnızca kan şekerine bakan bir kan testi veriyor. Belirti olmasa bile risk grubundaysanız aile hekiminize düzenli kontrol için başvurmanız yeterli; WHO da erken teşhisin en iyi yolunun düzenli kontrol ve kan testi olduğunu vurguluyor.

Ne zaman acil?

Sık idrar, aşırı susama ve yorgunluğa şu tabloların eşlik etmesi diyabetik ketoasidoz denen, hayatı tehdit eden bir durumun işareti olabilir: şikâyetlerin hızla kötüleşmesi, karın ağrısı, kusma ya da ishal, uyku hali veya bilinç bulanıklığı, normalden hızlı ve derin nefes alma, ağızda tatlımsı, aseton benzeri koku. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden 112’yi arayın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.

Kaynak: Dünya Sağlık Örgütü (WHO), NHS