Grip ile soğuk algınlığı arasındaki fark nedir? Belirtiler nasıl ayrılır

Grip ile soğuk algınlığını ayırmanın en kolay yolu hıza ve şiddete bakmak: grip birkaç saat içinde yüksek ateş, kas ağrısı ve bitkinlikle bastırır, soğuk algınlığı ise 2–3 gün içinde yavaş yavaş gelir ve çoğunlukla burun ile boğazda kalır. İngiltere’nin sağlık servisi NHS’nin özetiyle, soğuk algınlığında halsiz olsanız da işinize gidebilirsiniz; gripte çoğu kişi yataktan kalkacak hâli bulamaz.

İkisi de virüslerin yaptığı solunum yolu enfeksiyonu. Bu yüzden belirtiler birbirine karışıyor, sabah boğazı gıcıklanan biri öğlene kadar hangisine yakalandığını anlayamayabilir. Aşağıdaki tablo ve ipuçları farkı görmeyi kolaylaştırır, ama kesin tanıyı ancak doktor koyar.

Bunu da okuyun: Boğaz ağrısı neden olur, ne iyi gelir? Evde yapılabilecekler ve uyarılar

Grip ile soğuk algınlığı: hızlı karşılaştırma

Tablodaki bilgiler NHS’nin grip ve soğuk algınlığı sayfalarından ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) mevsimsel grip bilgi notundan derlendi.

Grip belirtileri nelerdir?

NHS’ye göre grip belirtileri çok hızlı başlar ve şunları içerebilir: ani yüksek ateş, vücutta ağrı, yorgunluk ya da bitkinlik, kuru öksürük, boğaz ağrısı, baş ağrısı, uyku güçlüğü ve iştahsızlık. Çocuklarda bunlara kulak ağrısı, gözlerde sızı, şişmiş bezeler ve durgunluk eklenebilir.

DSÖ, belirtilerin genellikle virüsü kaptıktan yaklaşık 2 gün sonra ortaya çıktığını yazıyor; bu kuluçka süresi 1 ile 4 gün arasında değişiyor. Öksürük inatçı olabiliyor, kurumun notuna göre 2 hafta ya da daha uzun sürebiliyor.

Soğuk algınlığı belirtileri nelerdir?

Soğuk algınlığı 2–3 gün içinde yavaş yavaş kendini gösterir. NHS’nin saydığı belirtiler: tıkalı ya da akan burun, hapşırık, boğaz ağrısı, ses kısıklığı, öksürük, yorgunluk, ateş, kas ağrıları, tat ve koku kaybı, kulaklarda ve yüzde basınç hissi. Küçük çocuklarda belirtiler daha uzun sürebilir; huysuzluk, beslenme ve uyku sorunu, ağızdan nefes alma görülebilir.

Kısacası burnunuz akıyor, hapşırıyorsunuz ama işe gidebiliyorsanız tablo daha çok nezleye benziyor. Ateş birden yükseldi, kollarınızı kaldıracak hâliniz kalmadıysa grip ihtimali artıyor.

Antibiyotik işe yarar mı?

Hayır. NHS, grip ve soğuk algınlığının virüslerden kaynaklandığını, antibiyotiklerin yalnızca bakteriyel enfeksiyonlarda işe yaradığını hatırlatıyor; bu yüzden aile hekimleri ikisi için de antibiyotik önermiyor, çünkü belirtileri hafifletmiyor ve iyileşmeyi hızlandırmıyor. Doktorun bakteriyel bir enfeksiyondan şüphelendiği durum ayrı.

Evde neler yapılabilir?

DSÖ, grip geçirenlerin dinlenmesini ve bol sıvı almasını öneriyor; çoğu kişi bir hafta içinde kendiliğinden iyileşiyor. NHS’nin soğuk algınlığı için önerileri de benzer: bol su içmek, sağlıklı beslenmek, buharlı bir banyoda oturarak tıkalı burnu rahatlatmak, boğaz için sıcak limonlu ballı içecek. Birkaç önemli uyarı var:

• 16 yaşından küçük çocuklara aspirin verilmemeli.
• 1 yaşından küçük bebeklere bal verilmemeli, küçük çocuklara sıcak içecek verilmemeli.
• Çocukların sıcak su kâsesinden buhar soluması haşlanma riski taşıyor.
• Sigara belirtileri ağırlaştırabilir.
• Ağrı kesici ya da soğuk algınlığı ilacı almadan önce eczacıya danışın; aynı etken maddeyi içeren iki ilacı birlikte kullanmak, farkında olmadan fazla doz almaya yol açabilir.

NHS, C vitamini, ekinezya ya da sarımsak gibi takviyelerin soğuk algınlığını önlediğine veya iyileşmeyi hızlandırdığına dair kanıtın az olduğunu da not düşüyor.

Bulaşmayı nasıl önlersiniz?

İki hastalık da öksürük ve hapşırıkla yayılıyor; NHS’ye göre mikroplar eller ve yüzeylerde 24 saat canlı kalabiliyor. Grip ilk 5 gün içinde daha bulaşıcı. Ellerinizi sık sık ılık su ve sabunla yıkamak, öksürürken mendil kullanmak (mendil yoksa dirseğin içine), kullanılmış mendili hemen çöpe atmak ve havlu, bardak gibi eşyaları paylaşmamak en basit önlemler. Ateşiniz varsa ya da kendinizi günlük işleri yapacak kadar iyi hissetmiyorsanız evde kalmak, çevrenizdekileri de korur.

DSÖ, gripten korunmanın en iyi yolunun aşı olduğunu vurguluyor. Kimlerin ne zaman aşı olması gerektiğini grip aşısı rehberimizde anlattık; beslenme tarafını merak edenler bağışıklık ve beslenme yazımıza bakabilir.

Kimler doktora danışmalı?

NHS’ye göre grip belirtisi olan şu kişilerin beklemeden doktora başvurması önerilir: 65 yaş ve üzerindekiler, hamileler ve yeni doğum yapanlar, diyabet ya da kalp, akciğer, karaciğer, böbrek, beyin veya sinir sistemini etkileyen uzun süreli hastalığı olanlar, bağışıklığı zayıflamış olanlar (örneğin kemoterapi alanlar), çok kötü hissedenler, nefes darlığı çekenler, belirtileri 7 günde düzelmeyenler. Bebeği ya da çocuğunun durumundan endişe eden ebeveynler de çekinmeden doktora gitmeli.

Soğuk algınlığında ise 3 günden uzun süren ateş, kötüleşen belirtiler, 10 günde geçmeyen tablo ve 3 haftayı aşan öksürük doktora gitme nedeni.

Ani göğüs ağrısı, ciddi nefes alma güçlüğü (nefes nefese kalma, konuşamama) ya da kanlı öksürük varsa beklemeden 112’yi arayın. Bu durumda kendiniz araba kullanarak hastaneye gitmeyin.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.