Grip aşısı ne zaman yaptırılmalı? Kimler olmalı, kimler olmamalı
Grip aşısı ne zaman yaptırılmalı? Sağlık Bakanlığı ekim-kasımı öneriyor, koruma 2 haftada başlıyor. Risk grupları ve aşı olmaması gerekenler.
Sağlık Bakanlığı’na göre grip aşısı için en uygun dönem ekim ve kasım ayları; bu tarihi kaçıranlar mart sonuna kadar aşı olabiliyor. Aşının koruması yapıldıktan yaklaşık iki hafta sonra başlıyor, yani soğuklar bastırmadan, kasım bitmeden aşı olmak en mantıklısı.
Grip mevsimi Türkiye’de ekimden marta kadar sürüyor. Aşıyı kimin mutlaka olması gerektiğini, kimin olmaması gerektiğini ve neden her yıl tekrarlandığını Bakanlığın grip sayfasındaki bilgilere göre derledik.
Bunu da okuyun: Kombi kaç derecede çalıştırılmalı? Tasarruf için doğru ayar ve oda ısısı
Grip aşısı ne zaman yaptırılmalı?
Bakanlık ekim ve kasımı tercih edilmesi gereken dönem olarak gösteriyor. Sebebi basit: vücudun koruyucu antikor üretmesi yaklaşık iki hafta sürüyor ve grip vakaları genellikle kış aylarında artıyor. Aşıyı aralıkta ya da ocakta olanlar da korunuyor, ama sezonun bir kısmını açıkta geçirmiş oluyorlar.
Aşının koruyuculuğu yaklaşık 6–8 ay sürüyor. Bu yüzden eylül başında olmak da bir sonraki sonbahara kadar koruma sağlamıyor; bu süre bir grip mevsimini karşılayacak kadar.
Neden her yıl yeniden yaptırmak gerekiyor?
Grip virüsü her yıl değişiyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) her sezon dolaşacağı öngörülen virüs tiplerine göre aşının içeriğini öneriyor ve aşılar bu öneriye göre yeniden üretiliyor. Bakanlık, aşının yalnızca yapıldığı sezon için koruma sağladığını; geçen yıl aşı olmuş ya da grip geçirmiş olmanın bu yılki aşıyı gereksiz kılmadığını belirtiyor. DSÖ de aşıyla kazanılan bağışıklığın zamanla azaldığını, bu nedenle yıllık aşılamanın önerildiğini söylüyor.
Kimler grip aşısı olmalı?
Sağlık Bakanlığı’nın risk grubu listesi şöyle:
| Risk grubu | Ayrıntı |
|---|---|
| Yaş | 65 yaş ve üzeri, 2 yaş altı |
| Uzun süre aspirin kullananlar | 6 ay–18 yaş arası |
| Metabolik hastalık | Şeker hastalığı dahil |
| Kronik solunum yolu hastalığı | Astım dahil |
| Kronik böbrek hastalığı | — |
| Kronik kalp ve damar hastalığı | — |
| Bağışıklığı baskılanmış kişiler | Kronik kan hastalığı, kanser, bağışıklığı baskılayan ilaç kullanımı, HIV/AIDS |
| Toplu yaşam alanları | Huzurevi, bakımevi vb. |
| Aşırı kilolu olanlar | — |
| Gebeler | Zamanlama için aşağıdaki nota bakın |
DSÖ’nün listesinde bunlara ek olarak sağlık çalışanları ve 6 ay–5 yaş arası çocuklar da var. Hastanede, eczanede ya da yaşlı bakımında çalışıyorsanız hem kendinizi hem baktığınız kişileri düşünerek aşıyı konuşmakta fayda var.
Kimler grip aşısı olmamalı?
Bakanlığın grip aşısı sayfasına göre aşı şu kişilere yapılmıyor:
- 6 aylıktan küçük bebekler,
- hamileliğinin ilk 3 ayında olanlar,
- yumurtaya ya da aşının herhangi bir bileşenine karşı ciddi alerjisi olanlar,
- daha önceki bir grip aşısında hayatı tehdit eden alerjik reaksiyon geçirenler.
Gebeler bir yandan risk grubunda sayılıyor, öte yandan ilk üç ay aşı yapılmayan dönem olarak geçiyor. Hamileyseniz aşının ne zaman yapılacağını kadın doğum doktorunuzla birlikte planlayın.
Yan etkisi var mı, aşı grip yapar mı?
Bakanlığa göre aşı olanların yüzde 15–20’sinde iğnenin yapıldığı yerde ağrı, kızarıklık ya da şişlik görülüyor. Ateş, halsizlik, kas ağrısı gibi genel belirtiler yüzde 1’in altında; çıkarsa genellikle aşıdan 6–12 saat sonra başlıyor ve 1–2 günde geçiyor.
Türkiye’de kullanılan grip aşısı inaktif, yani içinde canlı virüs yok; Bakanlık aşının grip yapamayacağını vurguluyor. Aşıdan sonraki günlerde grip olan kişi, büyük ihtimalle virüsü aşının koruması başlamadan önce kapmış oluyor. Aşının tam teşekküllü bir sağlık kuruluşunda ya da hekim kontrolünde yapılması öneriliyor.
Aşı ne kadar koruyor?
Bakanlığın verdiği bilgiye göre aşı, o sezon dolaşan virüslerle uyumlu olduğunda yüzde 50–80 oranında koruma sağlıyor. Yaşlılarda koruma oranı daha düşük kalıyor, ama DSÖ’ye göre aşı bu kişilerde de hastalığın daha hafif geçmesine, komplikasyon ve ölüm riskinin azalmasına yardımcı oluyor.
Fiyatı ne kadar, reçete gerekiyor mu?
Karar’ın 16 Eylül 2026 tarihli haberine göre, Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) bu sezonun grip aşısı için 764 TL tavsiye edilen perakende fiyat açıkladı ve aşı reçetesiz de alınabiliyor. Aynı habere göre risk grubunda olup reçetesi olanlar için SGK’nın karşıladığı tutar 451,01 TL. Risk grubunda olup olmadığınızı aile hekiminize sorabilir, e-Nabız’daki aşı bilgilerinize bakabilirsiniz.
Kimler dikkat etmeli?
Kronik hastalığı olanlar, 65 yaşın üzerindekiler ve evinde küçük bebek ya da yaşlı bulunanlar aşı kararını ertelememeli. Daha önce aşıya alerjik reaksiyon gösterdiyseniz ya da ateşli bir hastalık geçiriyorsanız aşı olmadan önce mutlaka hekiminizle görüşün.
Kaynaklar: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Dünya Sağlık Örgütü, Karar.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.
