E-imza nasıl alınır? Başvuru adımları, yetkili kurumlar ve geçerliliği

E-imza, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) listesindeki elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından alınıyor. Sağlayıcının sitesinden başvuruyor, kimliğinizi doğrulatıyor, imzanızı şubeden ya da kuryeyle teslim alıyorsunuz.

Devletin kendi merkezi olan TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi (Kamu SM) herkese açık değil; BTK’nın notuna göre yalnızca kamu çalışanlarına hizmet veriyor. Avukat, mali müşavir, esnaf ya da şirket yetkilisiyseniz adresiniz özel sağlayıcılar.

Bunu da okuyun: Türkiye’nin e-imzası AB’de de geçecek: Karşılıklı tanıma süreci başladı

Konu bu hafta haberlerdeydi: Türkiye ile AB, e-imzaların karşılıklı tanınması için süreci başlattı.

E-imza tam olarak nedir?

Gündelik dilde “e-imza” denen şeyin kanundaki adı güvenli elektronik imza. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu dört özellik arıyor: imza yalnızca sahibine bağlı olacak, sadece onun elindeki bir araçla atılacak, nitelikli elektronik sertifika sayesinde kimin attığı belli olacak, imzalanan belgede sonradan oynama yapılırsa bu anlaşılacak.

Pratikte elinize geçen şey, içine sertifikanız yüklenmiş bir akıllı kart ya da USB bellek görünümlü bir aygıt ve ona ait şifre. Kamu SM, sertifikayı “kimlik kartı ya da ehliyet gibi, kişinin elektronik ortamda kimliğini ispatlayan dosya” diye tarif ediyor.

Islak imzayla aynı mı?

Evet. Kanunun 5. maddesi açık: güvenli elektronik imza, elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuruyor.

İki istisnası var. Kanunların resmî şekle ya da özel bir törene bağladığı işlemler e-imzayla yapılamıyor. Banka teminat mektupları ve Türkiye’de yerleşik sigorta şirketlerinin düzenlediği kefalet senetleri dışındaki teminat sözleşmeleri de öyle.

Hangi kurumlardan alınır?

BTK’nın sitesinde “faaliyetine devam ediyor” notuyla yer alan sağlayıcılar şunlar:

BTK, güvenli e-imza için gereken nitelikli sertifikanın bu listedeki sağlayıcılardan temin edilebileceğini belirtiyor. İnternette “e-imza” satan bir siteye ödeme yapmadan önce sertifikayı hangi sağlayıcının vereceğine ve o adın BTK listesinde olup olmadığına bakın.

Başvuru adım adım nasıl yapılır?

Ayrıntılar sağlayıcıya göre değişse de sıra aynı:

1. Başvuru: Sağlayıcının sitesindeki formu doldurursunuz.
2. Ödeme: Ücret sağlayıcıya ve süreye göre değişiyor. Güncel fiyat her şirketin kendi sitesinde yazıyor; birkaçını karşılaştırmakta fayda var.
3. Kimlik doğrulama: Bu adım atlanamıyor. Kanun, sağlayıcıyı sertifika verdiği kişinin kimliğini resmî belgelere göre ya da T.C. kimlik kartı üzerinden uzaktan, güvenilir biçimde tespit etmekle yükümlü tutuyor.
4. Teslim: İmza şubeden alınıyor ya da kuryeyle geliyor. Kamu SM kendi gönderileri için 10 iş günü süre veriyor.
5. Kurulum: Sürücü yazılımını bilgisayara kurup aygıtı takar, şifrenizle imza atmaya başlarsınız.

Sağlayıcı, teslimden önce size sertifikanın nasıl kullanılacağını ve e-imzanın elle atılan imzayla eşdeğer olduğunu anlatmak zorunda. Bu bilgilendirme yapılmadıysa isteyin.

Sertifikada neler yazar, kaç yıl geçerli?

Nitelikli sertifikada adınız, soyadınız, T.C. kimlik numaranız, sertifikayı veren kurumun bilgileri, seri numarası ile geçerliliğin başlangıç ve bitiş tarihleri yer alıyor.

Kamu SM’nin sertifikaları üretildiği andan itibaren tam üç yıl geçerli. Özel sağlayıcıların süre seçenekleri kendi sitelerinde yazıyor. Bitiş tarihi sertifikanın içinde kayıtlı; yenileme başvurusunu son haftaya bırakmayın.

Az bilinen bir ayrıntı da “maddi sınır”. Sertifikaya, imzanın kullanılacağı işlemler için parasal bir üst sınır yazdırılabiliyor. Kamu SM’de seçenekler 0, 1.000, 10.000, 50.000 lira ve sınırsız.

Kimler dikkat etmeli?

• İmzasını başkasına bırakanlar: Aygıtı ve şifreyi muhasebeciye, sekretere ya da iş ortağına teslim etmek, boş kâğıda imza atıp vermekle aynı kapıya çıkar. O imzayla yapılan işlem hukuken sizin imzanızı taşır. Kanun da sağlayıcıya, imzanın başkasına kullandırılmaması konusunda sahibini uyarma görevi veriyor.
• Aygıtını kaybedenler: Hemen sağlayıcınızı arayıp sertifikayı iptal ettirin. Sahibi istediğinde sağlayıcı sertifikayı derhal iptal etmek zorunda.
• Başkasının imzasını kullananlar: Bir kişinin rızası olmadan imza aracını ele geçirmenin ya da onunla imza atmanın cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezası.
• Kamu çalışanları: Kamu SM yalnızca kamu çalışanlarına sertifika veriyor. Özel bir şirkete ödeme yapmadan önce başvuru yolunu kendi kurumunuza sorun.

Yalnızca e-Devlet’e girmek için e-imza almanıza gerek yok; e-Devlet şifresi çoğu işlem için yetiyor.

Kaynak: BTK, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, TÜBİTAK Kamu SM