KVKK şikâyet nasıl yapılır? Önce şirkete başvuru, sonra 30 gün kuralı

Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet, e-Devlet şifresiyle girilen sikayet.kvkk.gov.tr adresindeki Şikâyet Modülü’nden ya da posta yoluyla yapılıyor. Yalnız Kurul’a doğrudan gidilemiyor: önce verinizi işleyen şirkete ya da kuruma başvurmanız, oradan ret almanız, yetersiz bir cevap almanız ya da 30 gün boyunca hiç cevap alamamanız gerekiyor.

Konu bugünlerde yine gündemde. Bu sabah 42 ilde kişisel verileri satma iddiasıyla operasyon yapıldı, geçen hafta da Hepsiburada’daki veri ihlali Kurum’un sitesinde duyuruldu. Telefonunuza izin vermediğiniz bir firmadan mesaj geliyorsa ya da bir şirketin sizin hakkınızda hangi bilgiyi tuttuğunu merak ediyorsanız izleyeceğiniz yol aşağıda.

Bunu da okuyun: E-imza nasıl alınır? Başvuru adımları, yetkili kurumlar ve geçerliliği

İlk adım: Veri sorumlusuna başvuru

Kanun verinizi işleyen şirkete, kuruma ya da kişiye “veri sorumlusu” diyor. 6698 sayılı Kanun kademeli bir yol kurmuş; bu basamak atlanırsa Kurul şikâyeti incelemiyor. Kurum’un açıklamasına göre başvuruda şunları isteyebilirsiniz:

• Hakkınızda kişisel veri işlenip işlenmediğini öğrenmek, işlendiyse bu verileri görmek
• Eksik ya da yanlış bilginin düzeltilmesi
• Hukuka aykırı işlenen verinin silinmesi ya da yok edilmesi
• Düzeltme ve silme işleminin, verinizin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesi
• Verinin kanuna aykırı işlenmesi yüzünden uğradığınız zararın giderilmesi

Başvuru hangi yolla yapılır, içinde ne olmalı?

Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ beş yol sayıyor: ıslak imzalı yazılı dilekçe, kayıtlı elektronik posta (KEP), güvenli elektronik imza ya da mobil imza, şirketin sisteminde zaten kayıtlı olan e-posta adresiniz ve şirketin bu iş için hazırladığı yazılım ya da uygulama. Birçok büyük firmanın sitesindeki “KVKK başvuru formu” bu son gruba giriyor.

Hangi yolu seçerseniz seçin başvuruda şu bilgilerin bulunması zorunlu:

• Ad, soyad; başvuru yazılıysa imza
• T.C. kimlik numarası (yabancılar için uyruk ve pasaport numarası ya da varsa kimlik numarası)
• Tebligata esas yerleşim yeri ya da iş yeri adresi
• Varsa e-posta adresi, telefon ve faks numarası
• Talep konusu

Elinizdeki mesajın ekran görüntüsü, fatura, üyelik bilgisi gibi belgeleri de ekleyin. Yazılı başvuruda evrakın şirkete tebliğ edildiği gün, öteki yollarda başvurunun şirkete ulaştığı gün başvuru tarihi sayılıyor. Bu tarihi bir yere not edin; aşağıdaki sürelerin hepsi ona bağlı.

Şirket kaç günde cevap vermek zorunda?

Veri sorumlusu talebi en kısa sürede, en geç 30 gün içinde ve ücretsiz sonuçlandırmak zorunda. Başvuruyu ya kabul eder ya da gerekçesini yazarak reddeder; cevabı yazılı olarak ya da elektronik ortamda bildirir. Cevap yazılı verilecekse ilk 10 sayfa için ücret alınamıyor, 10 sayfayı aşan her sayfa için 1 lira istenebiliyor. Cevap CD ya da flash bellekle veriliyorsa istenen ücret o kayıt ortamının maliyetini geçemiyor. Hata şirketteyse alınan ücret iade ediliyor.

Kurul’a şikâyet süresi: 30 gün ve 60 gün

Bir örnekle: 1 Aralık’ta başvurup 20 Aralık’ta ret cevabı aldıysanız 30 günlük süre o gün işlemeye başlar. Şirket hiç ses vermediyse 60 gün başvuru gününden sayılır; yani şirketin 30 günlük cevap süresi dolduktan sonra elinizde yaklaşık 30 gün kalır. Süreyi kaçırmamak için başvuru ve cevap tarihlerini gösteren belgeleri saklayın.

Şikâyet Modülü nasıl kullanılır?

Kurum’un 9 Ocak 2020 tarihli duyurusuyla şikâyetler elektronik ortamda da alınmaya başlandı. Modülün adresi sikayet.kvkk.gov.tr; giriş e-Devlet üzerinden yapılıyor ve şikâyeti ilgili kişinin bizzat kendisi iletiyor. Şikâyete, veri sorumlusuna yaptığınız başvuruyu ve varsa aldığınız cevabı ekleyin. Kurum, bu ön başvuru şartını taşımayan şikâyetleri dikkate almadığını açıkça yazıyor. Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun’un 6. maddesindeki şartları taşımayan ihbar ve şikâyetler de incelemeye alınmıyor.

Kurul şikâyeti nasıl sonuçlandırır?

Kurul şikâyet üzerine inceleme başlatır; veri sorumlusu istenen bilgi ve belgeyi 15 gün içinde göndermek zorundadır. İhlal tespit edilirse Kurul hukuka aykırılığın giderilmesine karar verir ve bu karar tebliğden sonra en geç 30 gün içinde yerine getirilir. Telafisi güç zarar doğacaksa ve hukuka aykırılık açıksa Kurul, nihai karardan önce veri işlemeyi durdurabiliyor.

Şikâyet tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap gelmezse talep reddedilmiş sayılıyor ve idari yargıda dava açma süresi başlıyor. Kurul kararlarına karşı da idare mahkemesine gidilebiliyor.

Kimler dikkat etmeli?

Kurul’a şikâyet zorunlu bir yol değil. Kurum’un açıklamasına göre mahkemeye gitmek için önce şirkete başvurmuş olmanız gerekmiyor; kişilik hakkı ihlal edilenlerin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı da saklı. Verilerinizin satıldığını ya da bir dolandırıcılıkta kullanıldığını düşünüyorsanız bu ayrıca ceza soruşturmasının konusu olabilir; savcılığa yapılacak suç duyurusu KVKK şikâyetinden ayrı bir yoldur.

Adınıza sizden habersiz telefon hattı açılıp açılmadığını merak ediyorsanız adıma kayıtlı hat sorgulama rehberimize bakabilirsiniz.