Her gün 60 gram yer fıstığı, yaşlı beyinde insülin yanıtıyla ilişkili
Hollanda'da 60-75 yaş arası 31 kişiyle yapılan çalışmada günde 60 gram yer fıstığı, hafıza bölgelerinde insülin yanıtıyla ilişkili bulundu.
Hollanda’daki Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi araştırmacıları, 16 hafta boyunca her gün tuzsuz, kavrulmuş yer fıstığı yiyen yaşlı yetişkinlerde hafızayla ilgili bazı beyin bölgelerinin insüline daha iyi yanıt verdiğini bildirdi. Bulgular hakemli dergi Food & Function‘da yayımlandı.
Çalışma kimlerle, nasıl yapıldı?
Araştırmaya 60 ile 75 yaş arasında, sağlıklı 31 gönüllü katıldı. Gönüllüler bir dönem her gün yaklaşık iki porsiyona denk gelen 60 gram zarlı kavrulmuş fıstık yedi, başka bir dönem ise fıstığa hiç dokunmadı. Böylece her katılımcı iki durumda da ölçülmüş oldu; buna çapraz, kontrollü deneme deniyor. Fıstıklar önceden tartılmış paketlerle verildi, katılımcılar sabah ya da öğleden sonra, tek seferde ya da bölerek yiyebildi.
Bunu da okuyun: Demir eksikliği belirtileri nelerdir? Ferritin testi kimlere yapılmalı
Ekip beyin kan akışını özel bir MR tekniğiyle ölçtü, insülini buruna sprey olarak verip beynin bölgelere göre nasıl tepki verdiğine baktı. Karaciğer yağı karın MR’ıyla, hafıza ve düşünme becerileri bilgisayarlı testlerle değerlendirildi.
Ne bulundu?
Fıstık döneminin sonunda beynin sağ tarafındaki hipokampus ve arka singulat girus gibi hafızayla bağlantılı bölgelerde insülin yanıtı daha iyi çıktı. Çalışmanın kıdemli yazarı Doç. Dr. Peter Joris, yaşla birlikte beynin insüline daha az yanıt verebildiğini ve bunun yaşa bağlı bilişsel gerilemeyle ilişkilendirildiğini hatırlatıyor.
Aynı ekibin 2025’te Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan önceki çalışmasında, 16 haftalık fıstık tüketiminden sonra beyne giden toplam kan akışının yüzde 3,6, sözel hafıza performansının yüzde 5,8 arttığı bildirilmişti. Araştırmacılar etkiyi tek bir maddeye bağlamıyor; doymamış yağ, lif, vitamin-mineral ve fıstıkta bol bulunan L-arjinin gibi bileşenlerin birlikte rol oynayabileceğini düşünüyor.
Bu sonuç ne anlama geliyor?
Çalışma küçük bir grupla, sağlıklı yaşlılarda yapıldı ve insülin yanıtındaki değişimi ölçtü; fıstığın unutkanlığı ya da Alzheimer’ı önlediği gösterilmedi. Bulgular tek bir araştırmaya dayanıyor ve daha geniş çalışmalarla doğrulanması gerekiyor. Kullanılan fıstığın tuzsuz olduğunu da not etmek lazım; fıstık alerjisi olanlar için bu bulgular geçerli değil.
Kaynak: ScienceDaily (Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi), Food & Function
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.
