Kolon kanseri ABD’de 20 yıl sonra yeniden artıyor: Neden henüz bilinmiyor

ABD’de kolon ve rektum kanseri görülme sıklığı, 20 yılı aşkın bir düşüşün ardından 2023’te yeniden yükseldi. NEJM Evidence dergisinde yayımlanan araştırmaya göre artış yalnızca gençlerde değil, 70 yaşın altındaki neredeyse bütün yaş gruplarında görülüyor.

Chicago Üniversitesi’nden epidemiyolog Prof. Caitlin Murphy ve ekibi, ABD Ulusal Kanser Enstitüsü’nün 2000–2023 kayıtlarını inceledi. Yaşa göre düzeltilmiş oran 2000’de 100 bin kişide 55,2 vakaydı, 2022’de 36,7’ye kadar indi. 2023’te ise 38,3’e çıktı. Murphy, genel oranda 20 yıldan uzun süredir ilk kez artış gördüklerini söyledi.

Bunu da okuyun: HPV testi pozitif çıkarsa ne olur? Prof. Dr. Temur kolposkopiyi anlattı

45-49 yaşta artışın bir bölümü taramadan

En sert yükseliş 45-49 yaş grubunda: 2019-2023 arasında yılda yüzde 12,76. Araştırmacılar bunun büyük bölümünü tarama yaşının 50’den 45’e çekilmesine bağlıyor; daha çok kişi test yaptırınca daha önce fark edilmeyen kanserler de yakalanıyor. Murphy’ye göre bu, taramanın işini yaptığını gösteriyor.

Tablonun tamamını tarama açıklamıyor. Oran 65-69 yaşta da artıyor, 70-74 yaşta düşüş durmuş durumda. Bu yaş gruplarının yaklaşık yüzde 80’i taramalarını zaten düzenli yaptırıyor. Ekip pandemi yıllarının etkisini de sınadı: 2020 ve 2021 verileri çıkarıldığında yükseliş yine görülüyor.

1960 ve sonrasında doğanlar

Murphy artışı “doğum kuşağı etkisi” ile açıklıyor: 1960’larda ve sonrasında doğanlar önceki kuşaklara göre daha yüksek risk taşıyor, bu kuşaklar yaşlandıkça fark ileri yaşlara da yansıyor. Riski neyin artırdığı ise bilinmiyor. Ekip, çevredeki kimyasallara maruz kalmanın payı olup olmadığını kan örnekleri üzerinden araştırıyor.

Bulgular ABD’nin kanser kayıtlarına dayanıyor ve tek bir araştırmadan geliyor; nedene dair bir sonuç ortaya koymuyor. Bağırsak bakterileriyle ilgili başka bir çalışmayı daha önce aktarmıştık.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.