Yapay zekâ ajanı fareye beyin ameliyatı yaptı: Hedefi ve dozu kendi seçti

Biyoteknoloji girişimi Exin Therapeutics, bir yapay zekâ ajanının epilepsi modeli olarak kullanılan bir fareye beyin ameliyatı yaptığını açıkladı. Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Gabriel Ocana-Santero’nun paylaştığı deneyde, hangi tedavinin uygulanacağına, beynin neresine iğne girileceğine ve ne kadar ilaç verileceğine yapay zekâ karar verdi.

Yapay zekâ neye karar verdi?

Ajanın önüne 19 farklı gen tedavisi taşıyıcısından oluşan bir liste, bir fare ve motorlu bir cerrahi düzenek kondu. Model önce bu fare tipinde nöbetlere yol açan mekanizmayı inceledi, ardından sinir hücrelerinin aşırı uyarılmasını frenleyen GABA adlı kimyasalın etkisini artırmaya yönelik bir gen tedavisini seçti. Hedef olarak lateral entorinal korteksi belirledi.

Bunu da okuyun: Gen tedavisi ve kameralı gözlük: 10 körlük hastasının 7’sinde ışığa duyarlılık arttı

Epilepsi araştırmalarında sık kullanılan substantia nigra bölgesini de tarttı ama elediği oldu: İncelediği bir çalışmada bu bölgeye yapılan müdahale, şiddetli kasılmalı nöbetleri durduramamıştı. Enjeksiyon noktasını bulmak için üç ayrı yayındaki koordinatları karşılaştırdı, ölçümlerin aynı başlangıç noktasını kullandığını doğrulayıp ortalamasını aldı. Robot kolların hızını ve bekleme sürelerini de kendisi ayarladı.

Ameliyat nasıl ilerledi?

Beş dakika süren işlemde fareye toplam 250 nanolitre gen tedavisi verildi. Ajan, düzeneğe bağlı kameradan 32 kez görüntü isteyip işlemi takip etti; bir noktada toplam dozun 37,5 nanolitresinin, yani yüzde 15’inin verildiğini hesapladı ve enjeksiyon yerinde kanama ya da sızıntı görmediğini bildirdi. Kafatasını açma işi güvenlik nedeniyle ona bırakılmadı. Geri dönüşü olmayan her adım için lisanslı bir veterinerin onayı gerekti; veteriner elinde fiziksel bir acil durdurma düğmesi tutuyordu. Kameralar ve kollar, ekibin Arduino tabanlı kurduğu sisteme bağlıydı.

Bir model görevi reddetti

Ekip farklı Anthropic modellerini de denedi. Opus 5.5, canlı bir hayvan üzerinde biyolojik deney yapılacağını anlayınca görevi baştan reddetti. Opus 5 su ve milimetrik kâğıtla yapılan provayı tamamladı ama gerçek ameliyattan önce durdu; yanıtlarının yarıda kesilmesi hâlinde narkoz altındaki hayvanın zarar görebileceğini gerekçe gösterdi. Ameliyatı baştan sona yapan model Sonnet 5 oldu.

Tedavi işe yaradı mı?

Henüz bilinmiyor. Açıklamaya göre fare ameliyattan sonra sorunsuz iyileşti, ancak gen tedavisinin nöbetleri azaltıp azaltmadığına dair bir sonuç paylaşılmadı. Çalışma hakemli bir dergide yayımlanmadı; ekip sistemin teknik ayrıntılarını ileride yayımlayacağı bir raporda açıklamayı planlıyor. Bu, şimdilik tek bir hayvanda yapılmış, şirketin kendi duyurduğu erken aşama bir deney.

Kaynak: DonanımHaber