CERN’de atomdan 100 milyar kat küçük ölçekte ilk sinyaller yakalandı

İsviçre-Fransa sınırındaki CERN’de, Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda (LHC) çalışan fizikçiler doğanın bugüne kadar incelenmiş en küçük ölçeğinden sinyal aldı. Cambridge Üniversitesi’nin öncülük ettiği araştırmada, atomdan yaklaşık 100 milyar kat küçük bir boyuta inildi.

Bilim insanları bu ölçeğe “zepto evren” adını veriyor. Buradaki ölçümlerin, evrenin nasıl işlediğini daha geniş biçimde açıklayacak yeni bir teoriye yol açabileceği düşünülüyor.

Bunu da okuyun: İngiltere ile AB anlaştı: Gıda ve hayvansal üründe Brexit kontrolleri kalkıyor

Güzellik kuarkı incelendi

Ekip, yüksek enerjide çarpıştırılan parçacıkların ardından ortaya çıkan ve “güzellik kuarkı” (b kuarkı) denen atom altı parçacıkları inceledi. Saniyenin trilyonda birinden kısa süre yaşayan bu parçacıkların, metrenin milyarda birinin trilyonda biri kadar küçük mesafelerdeki etkileşimleri tespit edildi.

Veri analizini yöneten Cambridge’den Dr. Harry Cliff, bu ölçekteki parçacıkların karanlık maddeye daha duyarlı olabileceğini söylüyor. Karanlık madde doğrudan görülemiyor; varlığı yalnızca çevresine uyguladığı kütle çekiminden biliniyor. Cliff, artık zepto evrenin “kapısını çaldıklarını” ve içeride hangi yeni parçacıkların beklediğini görmek istediklerini anlattı.

Dedektör büyüyor, İngiltere çekiliyor

Projede yer alan 28 ülke, dedektörün kapasitesini 10 kat artıracak 150 milyon sterlinlik bir yenileme üzerinde anlaştı. Ancak İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI), geçen yıl bu projedeki finansman payını çekeceğini açıklamıştı. Kurum yaz aylarında Jodrell Bank’taki Lovell teleskobu dahil başka parçacık fiziği ve astronomi projelerinde de kesintiye gitti.

LHCb iş birliğinin başındaki Prof. Tim Gershon, kesintiler yüzünden İngiltere’nin araştırmaya tam katılımının tehlikeye girdiğini ve ülkenin büyük keşiflerin dışında kalabileceğini söyledi. Fizikçi Prof. Brian Cox da kararı eleştirerek bunun İngiltere’nin bilimdeki itibarına zarar vereceğini savundu.

Kaynak: TRT Haber