İngiltere ile AB anlaştı: Gıda ve hayvansal üründe Brexit kontrolleri kalkıyor

İngiltere ile Avrupa Birliği, gıda ve hayvansal ürünlerin sınırda tek tek kontrol edilmesini kaldıracak anlaşmanın son metninde uzlaştı. Kapsamda sosisten peynire, deri ürünlerden çiçeğe kadar geniş bir yelpaze var; uygulamanın 2028’in ilk çeyreğinde başlaması bekleniyor.

The Guardian’ın aktardığına göre yaklaşık 200 sayfalık metin için “pazarlık bitti, artık yeni müzakere yok” deniyor. Metin çarşamba günü AB büyükelçilerinin önüne gidecek. İki taraf 20 Kasım’da yapılacak ikinci İngiltere-AB zirvesinde, Başbakan Andy Burnham ile AB liderlerinin imzalayacağı ortak bildiriyi de konuşacak.

Bunu da okuyun: Virgin Media O2 binlerce kişiyi çıkaracak: Yerlerini yapay zekâ alacak

Neden bu kadar önemli?

İngiltere Ulusal Çiftçiler Birliği’nin geçen ay verdiği rakama göre İngiliz gıdasının AB’ye ihracatı Brexit’ten bu yana üçte bir eridi. En çok yumurta, tavuk ve patates ürünleri kaybetti. 2022’de başlayan sertifika ve veteriner kontrolleri, küçük şarküteri dükkânlarının Avrupa’dan az miktarda peynir ya da şarap getirmesini de neredeyse imkânsız hâle getirmişti. Bir taşımacılık yöneticisi meclis komisyonunda, doğru belgesi olmadığı için donmuş sığır eti taşıyan bir tırın Calais’te 27 gün beklediğini anlatmıştı.

Anlaşmayla Kuzey İrlanda’daki marketler de ürünlerin üzerine “AB’de satılamaz” etiketi basmaktan kurtulacak.

Neden 2028’e kaldı?

Aslında anlaşmanın ana hatları mayısta belliydi ve hükümet uygulamanın gelecek mayıs başlamasını bekliyordu. Başbakan değişikliği zirveyi altı ay geciktirdi. Bir de İngiltere’nin gıda mevzuatını AB kurallarıyla sürekli uyumlu tutması gerekiyor. Ülke çoğu alanda AB kurallarını izlese de yağışlı havada ekinleri korumak için kullanılan bazı mantar ilaçlarında ayrı yola gitmişti. Bu yıl bu ilaçlarla yetiştirilmiş tahıl gibi birkaç ürün için altı aylık ek geçiş süresi daha verilecek.

Bu uyum şartı, Brexit tartışmalarının eski sorusunu yeniden açacak gibi: İngiltere kuralı koyan mı, yoksa başkasının kuralını uygulayan mı? Aynı metinde gençlere yönelik bir değişim programı da var, ama Avrupalı öğrencilerin İngiltere’de ne kadar okul ücreti ödeyeceği konusundaki düğüm henüz çözülmedi. Rachel Reeves’in birkaç gün önce “Brexit bizi yoksullaştırdı” çıkışı da bu yakınlaşmanın arka planında duruyor.