Mide bulantısına ne iyi gelir? Evde denenebilecekler ve tehlike işaretleri

Mide bulantısı çoğu zaman kendiliğinden geçiyor; bu sırada temiz hava almak, soğuk bir içecekten küçük yudumlar içmek, zencefil ya da nane çayı denemek ve az az yemek bulantıyı hafifletebiliyor. Birkaç gün içinde geçmeyen, sık tekrarlayan ya da göğüs ağrısıyla birlikte gelen bulantı ise evde beklenecek bir şey değil.

İngiltere’nin sağlık servisi NHS, bulantının çok yaygın olduğunu ve genellikle kendi kendine düzeldiğini söylüyor. Aşağıdaki öneriler NHS ve ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’nin hasta rehberi MedlinePlus’tan derlendi.

Bunu da okuyun: İshale ne iyi gelir? Sıvı kaybı için ne içilir, ne yenir, ne zaman doktora

Bulantıyı hafifletebilecek şeyler

• Temiz hava alın. Pencereyi açmak ya da kısa süreliğine dışarı çıkmak yetebilir.
• Dikkatinizi dağıtın. Müzik dinlemek ya da bir film açmak NHS’in önerdiği yollardan.
• Soğuk bir içecekten düzenli yudum alın. Bir dikişte içmek yerine küçük yudumlarla, sık sık.
• Zencefil ya da nane çayı içmeyi deneyin. NHS, zencefil içeren yiyecekleri, örneğin zencefilli bisküviyi de öneriler arasında sayıyor.
• Küçük ve sık öğünler yiyin.

Bulantı varken nelerden kaçınmalı?

NHS’in “yapmayın” listesi de en az öneriler kadar işe yarıyor:

• Keskin kokulu yemekler pişirmeyin ve yemeyin.
• Sıcak, kızarmış ya da yağlı yiyeceklerden uzak durun.
• Hızlı yemeyin.
• Yemekle birlikte büyük bir bardak içecek içmeyin.
• Yemekten hemen sonra uzanmayın.
• Bele ve karna baskı yapan dar kıyafetler giymeyin.

Mide bulantısı neden olur?

Bulantı bir hastalık değil, bir belirti. NHS ve MedlinePlus’ın saydığı yaygın nedenler şunlar:

MedlinePlus, midenin geç boşalması, bağırsak tıkanıklığı, mide ya da ince bağırsakta ülser ve özellikle çocuklarda ilaç veya zehirli bir madde yutmanın da bulantı ve kusmaya yol açabileceğini hatırlatıyor. NHS’in uyarısı açık: Eşlik eden belirtiler bir fikir verse de kendi kendinize teşhis koymayın.

Bulantınıza yemekten sonra göğüste yanma eşlik ediyorsa reflü belirtilerini ve mide yanmasının nedenlerini anlattığımız yazılara da göz atabilirsiniz.

Kusma da varsa sıvıya dikkat

Bulantıya kusma da eklenince en büyük risk susuz kalmak. MedlinePlus sık sık, az miktarda berrak sıvı içmeyi öneriyor. NHS de midesi bulanan birinin büyük miktarda içmekte zorlanabileceğini, bu yüzden küçük yudumlarla başlayıp miktarı yavaş yavaş artırmayı öneriyor. Kafeinli içecekler ve alkol ise vücuttan su kaybını artırıyor.

Koyu sarı idrar, her zamankinden az idrara çıkma, ağız kuruluğu, baş dönmesi ve gözlerin çökük görünmesi susuz kalmanın işaretleri olabilir.

Ne zaman 112 aranmalı?

• Bulantı birden başladıysa ve göğüste sıkışma ya da ağırlık hissi veya kola, sırta, boyuna ya da çeneye yayılan ağrı varsa. NHS’e göre bu kalp krizi belirtisi olabilir.
• Kusmanın zehirlenmeden kaynaklandığından şüpheleniyorsanız.
• Kusmukta kan ya da kahve telvesine benzeyen koyu renkli madde görüyorsanız.

Bu durumlarda beklemeden 112’yi arayın.

Kimler doktora danışmalı?

MedlinePlus’a göre şu durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak gerekiyor:

• Kusma 24 saatten uzun sürüyorsa
• 12 saat ya da daha uzun süredir hiçbir sıvıyı midede tutamıyorsanız
• Bir günde 3 ya da daha fazla kez kustuysanız
• 8 saat ya da daha uzun süredir idrara çıkmadıysanız
• Baş ağrısı ya da ense sertliği varsa
• Karnınızda şiddetli ağrı varsa

NHS ayrıca birkaç gün içinde geçmeyen ya da sürekli tekrarlayan bulantı için doktora gidilmesini öneriyor; doktor nedeni araştırıp gerekirse tedavi planlayabiliyor. Gebelikteki bulantı için ne yapılabileceğini de takip eden doktorunuza sormanız en doğrusu. Bulantıya yol açtığını düşündüğünüz bir ilacı kullanıyorsanız ilacı kendiliğinden bırakmak yerine reçeteyi yazan hekimle konuşun.

Doktor size neler sorabilir?

Muayeneye gitmeden önce birkaç soruya cevabınızı hazırlamak işi hızlandırır. MedlinePlus’a göre hekim genellikle şunları soruyor: Bulantı ve kusma ne zaman başladı, ne sıklıkla oluyor? Yemekten sonra mı, aç karnına mı geliyor? Karın ağrısı, ateş, ishal ya da baş ağrısı eşlik ediyor mu? Kusmukta kan ya da sindirilmemiş yiyecek var mı? En son ne zaman idrara çıktınız, kilo kaybınız var mı? Yakın zamanda seyahat ettiniz mi, aynı yerde yemek yiyen başkalarında da aynı şikâyet var mı? Hangi ilaçları kullanıyorsunuz, gebelik ihtimali var mı? Hekim muayenede susuz kalıp kalmadığınıza da bakıyor.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.