Topuk dikeni nedir, neden olur? Ağrının asıl kaynağı çoğu zaman başka

Topuk dikeni, topuk kemiğinin alt kısmında, kemiğin ayak tabanındaki bağa (plantar fasya) bağlandığı noktada gelişen küçük bir kemik çıkıntısı. İşin şaşırtan yanı, dikenin kendisi çoğu zaman ağrı yapmaz; topuktaki sızının asıl nedeni genellikle o bağdaki zorlanma, yani plantar fasiittir.

Topuk dikeni neden olur?

Cleveland Clinic’e göre diken, ayak bağları ve tendonlarına binen uzun süreli yükün vücuttaki karşılığı. Ayak tabanındaki bağ zorlandıkça vücut bu strese kemik dokusu üreterek yanıt veriyor ve çıkıntı zamanla büyüyor. Topuk kemiğini saran zarın tekrar tekrar zedelenmesi ve yürüyüşü bozan denge-koordinasyon sorunları da dikene yol açabiliyor. İnsanların yaklaşık yüzde 15’inde topuk dikeni olduğu tahmin ediliyor; çoğu kişi bunu topuk ağrısı için doktora gidip röntgen çektirince öğreniyor.

Bunu da okuyun: Karaciğer yağlanması belirtileri nelerdir? Çoğu kişi tahlilde öğreniyor

Topuk dikeni ile plantar fasiit aynı şey mi?

Hayır, ama birbirine bağlı. Plantar fasiit, topuğu ayak parmaklarına bağlayan bağın zorlanması. İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS), bu durumun ayak tabanında, topuk ve kemer çevresinde ağrıya yol açtığını belirtiyor. Diken ise çoğu zaman bu zorlanmanın sonucu olarak ortaya çıkıyor. Bu yüzden doktorlar topuk dikenine bağlanan ağrıyı plantar fasiit gibi ele alıyor.

Teşhis nasıl konur?

Hekim ayağı muayene ediyor, ağrıyı başlatmış olabilecek hareketleri soruyor. Dikeni göstermek için en sık kullanılan yöntem röntgen.

Ağrıyı ne hafifletir?

NHS’nin önerdikleri arasında şunlar var: Ayağı dinlendirip yükseltmek, havluya sarılı buzu ağrılı bölgeye 2–3 saatte bir en fazla 20 dakika koymak, topuğu yastıklı ve kemer desteği iyi ayakkabı giymek, ayak tabanını ve topuğu esneten hafif egzersizler yapmak, yüzme gibi ayağa yük bindirmeyen sporları seçmek ve fazla kilo varsa vermek. Topuklu, sivri ve dar ayakkabı, parmak arası terlik ve arkası açık terlik giymemek, sert zeminde çıplak ayakla yürümemek de öneriler arasında. Ağrı kesici kullanmadan önce doktora ya da eczacıya danışın.

Bu adımlar işe yaramazsa fizyoterapist ya da ayak uzmanı tabanlık, gece ateli ve egzersiz önerebiliyor. Bazı hastalara steroid iğnesi ya da şok dalga tedavisi uygulanıyor; ameliyat daha nadir başvurulan bir seçenek.

Diken kendiliğinden kaybolur mu?

Kaybolmaz. Cleveland Clinic, oluşan dikenin kalıcı olduğunu ve onu ortadan kaldırmanın tek yolunun ameliyat olduğunu belirtiyor. Ancak diken genellikle ağrı yapmadığı için, ağrıya yol açan durumu tedavi etmek çoğu kişide yeterli oluyor; dikeni almak için ameliyat nadiren yapılıyor.

Ne zaman doktora gitmeli?

NHS, kendi önlemlerinize rağmen ağrı iki hafta içinde azalmazsa doktora görünmenizi öneriyor. Uygulanan tedaviye rağmen geçmeyen topuk ağrısı, başka bir sorunun işareti de olabilir.

Kaynak: NHS, Cleveland Clinic

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.