Kutup girdabı kasımda zayıfladı: Avrupa’da erken soğuk dalga riski

Arktik’in üzerinde dönen dev soğuk hava sistemi kutup girdabı, bu yıl alışılmadık derecede erken, kasım ayında bozulmaya başladı. Meteorologlar bunun önümüzdeki haftalarda Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’nın bazı bölgelerinde soğuk hava dalgalarına zemin hazırlayabileceğini söylüyor.

Normalde girdap sonbahar boyunca güçlenir, ocak civarında zirve yapar, kışın sonuna doğru da yavaş yavaş zayıflar. Kutup havasını güneye iten büyük bozulmalar genelde ocak ile mart arasında görülür. Bu yıl ise işaretler kasımda geldi. Reading Üniversitesi’nden meteorolog Prof. Andrew Charlton-Perez, üniversitenin yayımladığı değerlendirmede, mevsim içinde bu kadar erken bir ani stratosferik ısınmanın daha önce hiç gözlenmediğini belirtti.

Bunu da okuyun: Copernicus: 2026 yılı 1,5 derece eşiğini aşacak, ekim en sıcak ekim oldu

Neden önemli?

Girdap zayıflayınca ya da yerinden kayınca jet akımı bozulabiliyor ve Arktik’in dondurucu havası daha alçak enlemlere iniyor. Uzmanlar ilk etapta İskandinavya, Britanya Adaları, Almanya ve Polonya’nın da içinde olduğu kuzey ve orta Avrupa’yı riskli bölge olarak görüyor. Ancak üst atmosferdeki bu değişikliğin yere, yani günlük havaya yansıması birkaç hafta sürebiliyor; sonucu da yüksek ve alçak basınç alanlarının nereye yerleşeceği belirleyecek.

Bilim insanları Pasifik’te güçlenen El Niño’nun etkisini de inceliyor. İklim değişikliğinin süreçteki bazı mekanizmaları etkileyebileceği konuşuluyor, ama bu erken bozulmayla doğrudan bir bağ şimdilik kurulamadı.

Türkiye’de de soğuk bu hafta kendini gösterdi; Meteoroloji 26 il için kuvvetli yağış ve kar uyarısı yaptı. Kutup girdabındaki gelişmenin Türkiye’ye nasıl yansıyacağına dair kaynakta bir değerlendirme yok; meteorologlar tablonun önümüzdeki haftalarda netleşeceğini söylüyor.

Kaynak: Euronews