Karşılıksız çek tutarı 9 ayda 270 milyar liraya çıktı: Artış yüzde 50

Karşılıksız çıkan çeklerin tutarı bu yılın ilk dokuz ayında 270 milyar liraya ulaştı. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verilerine göre artış, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 50.

Rakam, tahsilatın uzadığı ve nakit sıkışıklığının konuşulduğu bir dönemde geldi. Bloomberg HT’ye konuşan sektör temsilcilerinin bir kısmı Çek Kanunu’nda acil değişiklik isterken, bir kısmı mevcut yaptırımların yettiğini düşünüyor.

Bunu da okuyun: TCMB yılın son Enflasyon Raporu’nu 12 Kasım’da açıklayacak: Saat 10.30

“Bankadan 16 bin lira alıyorsunuz”

Ayakkabı Yan Sanayicileri Derneği (AYSAD) Başkanı Sait Salıcı, en büyük sorunu bankanın karşılıksız çek için ödediği tutarda görüyor: “Bir milyonluk, 10 milyonluk tek yaprak bir çekte bankaya gittiğinizde yaklaşık 16 bin lira alıyorsunuz. Çekin karşılığı yok.” Merkez Bankası’nın 2026 düzenlemesine göre bankaların çek yaprağı başına yasal sorumluluğu 16 bin 350 lira. Salıcı, ödeme vadelerinin de çok uzadığını söyleyip yeni bir çek sistemine geçilmesini istedi.

Züccaciyeciler Derneği (ZÜCDER) Başkanı Burak Önder, perakendede alışverişin adeta durduğunu, tahsilat sürelerinin uzadığını anlattı ve dijital, güvenceli bir çek sistemi önerdi.

TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Meclisi Başkanı Şeref Fayat ise farklı düşünüyor: “Belki de ödeme araçları içinde en güvenlisi çekle ödeme. Ödemezseniz hapse giriyorsunuz.” Fayat’a göre çözüm yasa değişikliği değil, çeki ciro edenleri ve ilk keşideciyi iyi araştırmak.

Çek Kanunu’nda son durum

5941 sayılı Çek Kanunu’nda son değişiklik 19 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi; ileri tarihli çeki vadesinden önce bankaya ibraz etmeyi geçersiz sayan uygulama 31 Aralık 2028’e uzatıldı. Karşılıksız çeke yönelik cezalarda ise esaslı değişiklik en son 2016’da yapılmıştı.

Kaynak: Bloomberg HT, TBB Risk Merkezi