Hindistan’da Divali kutlanıyor: Delhi son 10 yılın en kirli bayramını yaşıyor

Hindistan’da milyonlarca kişi Hindu ışık bayramı Divali’yi evleri, tapınakları ve sokakları kandillerle donatarak kutluyor. Kutlamanın gölgesinde ise başkent Delhi’nin havası var: BBC’nin aktardığına göre bu yıl son on yılın en kirli Divali’si yaşanıyor.

Beş gün süren bayram 6 Kasım’da Dhanteras’la başladı. Bu gün altın, gümüş ya da yeni mutfak eşyası almak uğur sayılıyor. Asıl kutlama üçüncü gün yapılıyor: aileler akşam bolluk tanrıçası Lakşmi’ye dua ediyor, ardından sofraya oturup havai fişek patlatıyor. Bayram, kardeş bağını kutlayan Bhai Dooj ile kapanıyor.

Bunu da okuyun: Amazon, Hindistan’da 3 bin Tata elektrikli kamyonu yola çıkarıyor

Diya kandilleri ve rangoli

Bayram öncesinde evler temizlenip çiçeklerle süsleniyor, kapı önlerine renkli tozlarla rangoli denen desenler çiziliyor. Çömlekçiler haftalar önceden diya adı verilen toprak kandilleri boyuyor, çarşılar kadife çiçeği ve tatlı alan insanlarla doluyor. Divali, Hindu destanı Ramayana’da Rama’nın Ravana’yı yenip Ayodhya’ya dönüşünü anıyor; Sihler ve Caynistler de bu günlerde kendi bayramlarını kutluyor.

Havai fişek tartışması

Kuzey Hindistan’da mevsimin durgun havası ve tarlalarda anız yakılması zaten hava kalitesini düşürüyordu; Divali gecesi patlayan fişekler durumu daha da kötüleştiriyor. Hindistan Yüksek Mahkemesi, Delhi ve çevresinde yüzde 20-30 daha az emisyon ürettiği söylenen sertifikalı “yeşil” fişeklere sınırlı süre için izin verdi. Eleştirmenler bu fişeklerin gerçekten işe yarayıp yaramadığını ve komşu eyaletlerden normal fişeklerin başkente girmeye devam edeceğini sorguluyor. Mumbai’de de son haftalarda kirlilik yüksek seyretti.

Delhi’de kış başında yaşanan kirlilik için daha önce ofislerin yarısına evden çalışma kararı alınmıştı. Hava kalitesi değerlerinin nasıl okunduğunu bu yazımızda anlattık.

Kaynak: BBC News, Al Jazeera