Dünya Diyabet Günü: Prof. Dr. Temeloğlu gözden kaçan belirtileri anlattı

Bugün 14 Kasım Dünya Diyabet Günü. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ela Temeloğlu, Sabah’a yaptığı değerlendirmede diyabetin çoğu zaman 5-6 yıl fark edilmeden ilerlediğini söyledi ve gözden kaçan belirtileri sıraladı.

Sabah’ın aktardığı Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) verilerine göre Türkiye’de yetişkinlerin yaklaşık yüzde 16’sı diyabetli. Dünyada bu oran yüzde 13-14 dolayında.

Bunu da okuyun: Evde küf neden olur, nasıl önlenir? Nem, havalandırma ve temizlik

Hangi belirtiler diyabeti düşündürmeli?

Temeloğlu’na göre hastalık bazen ilk kez yol açtığı hasarla ortaya çıkıyor. Nedeni bulunamayan sinir ağrıları, gözde saptanan bulgular ya da böbrek değerlerindeki bozulma, diyabet açısından değerlendirme gerektiriyor. Kadınlarda sık yineleyen vajinal mantar ve sık tekrarlayan ayak mantarı da işaret olabiliyor.

Gençlerde koltuk altı ve kasık gibi kıvrım yerlerinde cildin koyulaşması ise insülin direncine bağlı olabiliyor. Temeloğlu, bu şikâyetle çoğu kişinin cildiye uzmanına gittiğini, şeker hastalığının akla gelmediğini belirtti.

Kimler, ne sıklıkla test yaptırmalı?

Temeloğlu, hiçbir belirtisi olmasa bile özellikle 40 yaşın üstündekilere yılda bir kez açlık kan şekeri, HbA1c ve idrar testi önerildiğini söyledi. Gerekçesi şu: Tanı ne kadar erken konursa, başlamış hasarın ilerlemesini önlemek için o kadar zaman kalıyor.

Ailesinde diyabet olanlar, fazla kilolular ve hareketsiz yaşayanlar yüksek risk grubunda sayılıyor. Temeloğlu, yaygın tür olan tip 2 diyabetin genetik yatkınlıkla birlikte çevresel etkenlere bağlı geliştiğini, bu yüzden yatkınlığı olanların da beslenme, kilo kontrolü ve düzenli egzersizle riski azaltabileceğini anlattı.

Günlük hayatta ne öneriyor?

Uzmanın listesinde şekeri ve karbonhidratı sınırlamak, meyveyi posasıyla yemek, haftada en az üç gün yürüyüş, bisiklet ya da yüzme var. Uyku için de somut bir çerçeve çizdi: gece 23.00’ten önce yatmak, en az 7 saat uyumak, gece yemek yememek.

Temeloğlu, artışın nedenini fazla karbonhidrat tüketimine ve hareketsizliğe bağladı; yoğun iş temposu, dışarıdan yemek söyleme alışkanlığı ve hazır gıdaların bunda payı olduğunu söyledi.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.