Beyaz cüce yıldızlar neden pembe ve yeşil görünüyor? Yeni araştırma

Adı “beyaz cüce” olan ölü yıldızların bir kısmı aslında pembe, yeşil, hatta mor ışık yayıyor. RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlanan yeni araştırma, Dünya’ya 65 ışık yılı mesafedeki 152 beyaz cüceden 5’inin alışılmadık renkte olduğunu gösterdi.

Bu oran, evrendeki her 30 beyaz cüceden yaklaşık birinin sıra dışı renkte parladığı anlamına geliyor.

Bunu da okuyun: Sahra’da bulunan pembe göktaşı Mars’tan çıktı: 4,1 milyar yaşında

Beyaz cüce nedir?

Güneş büyüklüğündeki yıldızlar ömürlerinin sonunda şişip kırmızı deve dönüşüyor, ardından gaz katmanlarını savurup geriye Dünya hacminde ama Güneş kütlesinde, son derece sıkışmış bir çekirdek bırakıyor. İlk keşfedilenler çok sıcak olduğu için beyazdan açık maviye parlıyordu, adı da buradan geldi.

Renk farkı nereden geliyor?

Araştırmacılara göre belirleyici olan yoğunluk. En soğuk beyaz cücelerin atmosferi santimetreküp başına yaklaşık 1 grama, yani suyun yoğunluğuna çıkabiliyor. Bu, Güneş’in atmosferinden kabaca bir milyon kat yoğun demek. Böyle bir ortamda karbon, kalsiyum, sodyum gibi elementler çok daha geniş bir renk aralığında ışığı soğuruyor.

Yıldızın eski gezegen sisteminden kalanlar da işin içinde. Parçalanan asteroitlerin kalıntıları atmosfere karışınca yıldız sarıya, bazen yeşile dönüyor. 4 bin derece civarındaki WD J1330+6435, kalsiyum, lityum ve sodyum yüzünden açık yeşil parlıyor; galaksimizde bilinen ilk yeşil yıldız bu. Atmosferi karbonla dolu WD J1011+2845 ise somon pembesi renginde.

Neden hep mavi sanılıyordu?

En sıcak beyaz cüceler aynı zamanda en parlakları. Uzaktan bile görülebildikleri için gözlemlerde fazla temsil ediliyorlar, bu da gökbilimcilerin uzun süre çoğunun mavi olduğunu düşünmesine yol açtı. Bize en yakın beyaz cüce Sirius B ise “sıkıcı” gruptan: 25 bin Kelvin civarındaki sıcaklığıyla açık mavi.

Uzaydaki diğer keşifler için Rubin Gözlemevi’nin bulduğu yeni cüce gezegen adayına göz atabilirsiniz.

Kaynak: WIRED