8 dakikada bir gelen gizemli radyo sinyalinin kaynağı bulundu: Beyaz cüce
8 dakikada bir tekrarlayan gizemli radyo sinyalinin, Güneş benzeri bir yıldızın çevresinde dönen beyaz cüceden geldiği anlaşıldı.
Avustralya’daki Murchison Widefield Array (MWA) radyo teleskobunun 2024 sonunda yakaladığı, yaklaşık 8 dakikada bir tekrarlanan gizemli sinyalin kaynağı bulundu. Sinyal, Güneş benzeri bir yıldızın yörüngesinde dönen bir beyaz cüceden geliyor.
Gökbilimciler kaynağa GPM J071507-114153 adını verdi. Aralık 2024 ile Eylül 2025 arasında bu noktadan toplam 214 sinyal kaydedildi. Ekip yaklaşık 100 saatlik radyo verisini tek tek işledi; araştırmanın başyazarı Sam McSweeney’ye göre veriler, beyaz cücenin yörüngedeki hareketini izleyecek kadar netti. Bu da sinyalin doğrudan beyaz cüceden ya da onun hemen yakınından çıktığını gösteriyor.
Bunu da okuyun: SpaceX, Starship’i ilk kez kuleyle havada yakaladı: Güçlendirici patladı
Neden önemli?
Bu tür sinyallere astronomide “uzun periyotlu geçici radyo kaynakları” deniyor. Varlıkları 2005’ten beri biliniyor ama asıl ilgi 2022’de yaklaşık 18 dakikada bir atan bir kaynakla başladı; ertesi yıl 21 dakikalık bir başkası bulundu. Bilinen 12 kaynaktan en az dördünün beyaz cüce ile kırmızı cüceden oluşan ikili sistemler olduğu biliniyordu, ancak sinyali iki yıldızdan hangisinin ürettiği bir türlü netleşmemişti.
Yeni keşif iki açıdan farklı. İlk kez bir beyaz cüce, Güneş gibi G tipi bir yıldızla eş hâlinde bulundu; eş yıldızın türünü Keck Gözlemevi’nin takip gözlemleri doğruladı. Üstelik ekip, beyaz cüceden gelen radyo dalgaları sayesinde eş yıldızdaki patlamaları da fark etti. Sorumlu yazarlardan Natasha Hurley-Walker, 5 bin ışık yılından uzaktaki bir yıldızdaki fırtınaları radyo dalgalarıyla görebilmeyi dikkat çekici buluyor.
Beyaz cüce, ömrünü tamamlamış bir yıldızın dış katmanlarını savurduktan sonra geride kalan yoğun çekirdek. Normal teleskoplarla bulmak zor; araştırmacılar bu sinyallerin yeni beyaz cüceleri bulmanın da bir yolu olabileceğini düşünüyor. Ölü yıldızlarla ilgili bir başka keşif için: Ölü yıldızın çevresinde çift halkalı gezegen enkazı.
Kaynak: DonanımHaber
Haberlerimizi Google'da önce gör
Gündemde Olan'ı tercih ettiğin kaynaklara ekle, aramalarda haberlerimiz öne çıksın.
