Sinüzit belirtileri nelerdir? Yüzde basınç, akıntı ve doktora gitme zamanı

Sinüzitin en tipik belirtileri yanaklarda, gözlerin çevresinde ya da alında ağrı, şişlik ve hassasiyet, tıkalı ya da akan burun ve yeşil-sarı burun akıntısıdır. Çoğu zaman bir soğuk algınlığı ya da gripten sonra başlar ve İngiltere Ulusal Sağlık Servisi’ne (NHS) göre genellikle 4 hafta içinde kendiliğinden geçer.

Sinüzit nedir?

Sinüsler, elmacık kemiklerinin ve alnın arkasında, burnun içine açılan küçük hava boşluklarıdır. Bu boşlukların iç zarı şiştiğinde mukus buruna ve boğaza akamaz, birikir; kişi kendini “tıkanmış” hisseder. Buna sinüzit denir. ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’nin sağlık sayfası MedlinePlus’a göre nedeni bir enfeksiyon olabileceği gibi alerjiler ve burundaki yapısal sorunlar da tabloya yol açabiliyor. Mayo Clinic, akut sinüzitin en sık nedeninin soğuk algınlığı virüsü olduğunu yazıyor.

Bunu da okuyun: Zatürre belirtileri nelerdir? Ateş, nefes darlığı ve acil işaretler

Sinüzit belirtileri nelerdir?

NHS ve Mayo Clinic’in sıraladığı belirtiler şöyle:

• Yanaklarda, gözlerin çevresinde ya da alında ağrı, şişlik ve basınç; öne eğilince artabilen zonklayıcı yüz ağrısı
• Tıkalı ya da akan burun, burundan nefes almakta zorlanma
• Burundan yeşil ya da sarı akıntı, boğazın arkasına akan sümük
• Koku alma duyusunda azalma
• Ateş
• Baş ağrısı
• Diş ağrısı (üst dişlerde)
• Ağız kokusu
• Öksürük
• Kulaklarda dolgunluk ya da basınç hissi

Gece horlama ve konuşurken genizden gelen bir ses de görülebiliyor. Küçük çocuklarda huysuzluk, beslenmekte zorlanma ve ağızdan nefes alma dikkat çeken işaretler arasında. MedlinePlus halsizlik ve yorgunluğu da belirtiler arasında sayıyor.

Soğuk algınlığından nasıl ayrılır?

İkisi sık sık iç içe geçiyor; sinüzit çoğu zaman soğuk algınlığının arkasından geliyor. Ayırt ettiren şey yüzdeki basınç ve ağrı ile sürenin uzaması. Mayo Clinic’e göre akut sinüzit çoğunlukla bir hafta ile 10 gün arasında toparlanıyor. Belirtiler tedaviye rağmen 12 haftadan uzun sürerse buna kronik sinüzit deniyor. Soğuk algınlığı ile gribin farkını bu yazımızda ayrıca anlattık.

Evde neler yapılabilir?

NHS, hafif sinüzitte bol dinlenmeyi, bol sıvı almayı, alerjiyi tetikleyen şeylerden uzak durmayı, sigara içmemeyi ve burnu tuzlu suyla temizlemeyi öneriyor. MedlinePlus ağrıyan bölgeye ılık kompres ve buhar makinesinin de rahatlatabileceğini yazıyor. Burnu açmak için buhar ve sprey kullanırken nelere dikkat etmek gerektiğini burun tıkanıklığı yazımızda topladık. Hangi ilacı kullanacağınıza ise eczacınız ya da doktorunuz karar vermeli; CDC, sinüzitin genellikle virüsten kaynaklandığını ve çoğu zaman antibiyotiksiz geçtiğini hatırlatıyor.

Tuzlu suyla burun temizliği nasıl yapılır?

NHS evde hazırlanan tuzlu su ile burun yıkamayı şöyle tarif ediyor: Yaklaşık 570 ml suyu kaynatıp soğumaya bırakın, içine 1 çay kaşığı tuz ve 1 çay kaşığı karbonat karıştırın. Ellerinizi yıkayın, lavabonun üzerine eğilin, avucunuza biraz karışım alıp tek bir burun deliğinizle içinize çekin. Ağzınızdan nefes alın, su lavaboya geri aksın; boğazınıza kaçırmamaya çalışın. NHS bunun günde 3 kereye kadar, her seferinde yeni karışım hazırlanarak tekrarlanabileceğini yazıyor. Eczanelerde hazır satılan tuzlu su spreyleri de aynı amaçla kullanılıyor.

Geçmeyen sinüzitte ne yapılıyor?

NHS’ye göre doktor, 3 ay tedaviye rağmen düzelmeyen, sık tekrarlayan ya da belirtileri yüzün tek tarafında olan hastaları kulak burun boğaz uzmanına yönlendirebiliyor. Uzman bazı hastalara ameliyat önerebiliyor; kronik sinüzit için yapılan işlemin adı fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi (FESS). Genel anestezi altında yapılan bu işlemde tıkalı doku alınarak ya da sinüs içinde küçük bir balon şişirilerek sinüs ağızları genişletiliyor. Sinüzit nadiren antibiyotik gerektiriyor, çünkü çoğunlukla bakteri değil virüs kaynaklı; hangi tedavinin gerektiğine muayene eden hekim karar veriyor.

Kimler doktora danışmalı?

• Evde önlemlere rağmen 3 haftada düzelmeyenler, eczane ya da doktor tedavisinden 7 gün sonra hâlâ iyileşmeyenler
• Sık sık sinüzit geçirenler ya da belirtileri yüzün yalnızca bir tarafında olanlar
• 11 yaş ve altındaki çocuğunda sinüzit belirtisi görenler
• Kemoterapi gibi nedenlerle bağışıklığı zayıflamış olanlar
• Ağrı kesicinin işe yaramadığı ya da belirtileri giderek kötüleşenler

Hemen sağlık kuruluşuna başvurun ya da 112’yi arayın: göz çevresinde ağrı, şişlik ya da kızarıklık, çift görme, yüksek ateş, ense sertliği, şiddetli baş ağrısı ya da bilinç bulanıklığı varsa. Mayo Clinic bu belirtilerin ciddi bir enfeksiyona işaret edebileceğini belirtiyor.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.