AB’den TikTok’a ‘Sana Özel’ suçlaması: Algoritma kullanıcıyı içine çekiyor

Avrupa Komisyonu, TikTok’un ‘Sana Özel’ (For You) akışının kullanıcıları aynı türden içeriğe hapsettiğini ve bunun Dijital Hizmetler Yasası’na (DSA) aykırı olduğunu açıkladı. Cuma günü duyurulan karar bir ön bulgu; TikTok şimdi dosyayı inceleyip savunma yapabilecek.

Komisyon’un itirazı tek tek videolara değil, birikime. Kullanıcı üzüntü, yalnızlık ya da beden algısı gibi bir konudaki videoya ne kadar çok takılırsa algoritma önüne o kadar benzerini koyuyor. Brüksel’e göre bu sarmal, özellikle gençlerde ve kırılgan kullanıcılarda kaygıyı artırabiliyor, yeme bozukluklarını kötüleştirebiliyor.

Bunu da okuyun: Belçika Kralı Philippe, Başbakan De Wever’in istifasını kabul etmedi

Soruşturmada TikTok’un aldığı önlemler de yetersiz bulundu. Beslenmeyle ilgili bir videoda ‘ilgilenmiyorum’ düğmesine basan kullanıcıya diyet ve beden içerikleri gelmeye devam etmiş, akışı yenilemek ise ancak kısa bir mola sağlamış. Komisyon’un teknoloji politikalarından sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, her kaydırma ve beğeninin kullanıcıyı “kolayca çıkamayacağı” bir tavşan deliğine sürüklediğini söyledi.

Brüksel ne istiyor?

Komisyon, TikTok’tan video önerirken izleme süresini ölçü almayı bırakmasını, kullanıcının kendi tercihine daha fazla ağırlık vermesini, ayar düğmelerini kolay bulunur hale getirmesini ve algoritmayı düzenli olarak test etmesini istiyor. Bir AB yetkilisi, doğrudan şirketin iş modelini hedef aldıklarını söyledi.

TikTok ise bulguların “temelde yanlış” olduğunu, platformun işleyişini çarpıttığını savundu ve kullanıcılara içerik üzerinde doğrudan kontrol imkânı verdiklerini belirtti.

Ceza yüzde 6’ya kadar çıkabilir

Soruşturma Şubat 2024’te başlamıştı. Komisyon bu yıl sonsuz kaydırma gibi ‘bağımlılık yapıcı tasarım’ özellikleri nedeniyle de TikTok hakkında ön bulgu açıklamıştı. Bulgular kesinleşirse platform, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar ceza ile karşılaşabilir; öneri sistemini değiştirmeyi kabul ederse cezadan kurtulma yolu da açık. TikTok’un AB’de 189 milyon kullanıcısı var. Şirket geçen gün ABD’de de Google ve Meta ile birlikte Kaliforniya’nın çocuk sosyal medya yasasına dava açmıştı.

Kaynak: Euronews, The Guardian