Sahra’da bulunan Mars göktaşı 4,1 milyar yaşında: Kızıl Gezegen’in suyuna ipucu

Sahra Çölü’nde bulunan pembe renkli bir taşın, bilinen en eski üç Mars göktaşından biri olduğu ortaya çıktı. NASA Jet İtki Laboratuvarı’nın (JPL) açıklamasına göre Teghaza 001 adı verilen göktaşı 4,1 milyar yıldan daha önce oluştu ve Mars’ın ilk kabuğunun suyla nasıl etkileştiğine dair nadir izler taşıyor.

Göktaşı 2022’de Mali’deki Teghaza tuz düzlüğünde bulundu, adını da oradan aldı. Yaklaşık 800 gram ağırlığındaki taş, Mars’a çarpan bir cismin fırlattığı parçalardan biri; uzun bir yolculuktan sonra Dünya’ya düştü. Önce oksijen izotoplarına bakılarak Mars’tan geldiği anlaşıldı.

Bunu da okuyun: Hubble’dan yeni M30 fotoğrafı: Küme Samanyolu’na dışarıdan katılmış olabilir

Yaşı zirkon kristallerinden çıktı

Araştırmacılar taşın içindeki minik zirkon kristallerini inceledi, yüzeydeki tek tek mineral tanelerini rubidyum-stronsiyum yöntemiyle tarihlendirdi. Sonuç, taşın yaklaşık 4,1 milyar yıl önce suyla değişime uğradığını gösterdi; yani taşın kendisi bundan da yaşlı. Mineral bileşimi, Mars Reconnaissance Orbiter uydusunun gezegenin güney yaylalarında gördüğü malzemeye benziyor. Ekip, taşın kopmuş olabileceği 13 olası bölge belirledi ama kesin yerini söyleyemiyor.

Araştırmayı yöneten JPL’den Yang Liu, makaleyi değerlendiren hakemlerden birinin göktaşına “Mars için bir Rosetta Taşı” dediğini aktardı. NASA Ames Araştırma Merkezi’nden Lee Saper de bunun Mars’ın daha önce hiç örneği olmayan bir bölgesinden gelen ilk kabuk parçası olduğunu, su ile kaya etkileşimini ve belki gezegen suyunu kaybederken atmosferin bıraktığı izi kaydettiğini söyledi.

Bilim insanları, taş üzerinde yapılacak yeni analizlerin Mars’ın erken dönemindeki su döngüsünü daha ayrıntılı ortaya koyabileceğini düşünüyor. Gezegenin volkanik geçmişiyle ilgili önceki haberimiz: Mars’ın volkanları sönmemiş olabilir.

Kaynak: Space.com, NASA JPL