Çocuklarda kabızlık neden olur? Tuvaleti tutmak kısır döngüye dönüşebilir

Çocuklarda kabızlığın en yaygın nedeni, çocuğun tuvalete gitmeyi ertelemesi ya da dışkısını tutmasıdır. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’ne bağlı NIDDK’ye göre dışkı kalın bağırsakta uzun süre beklediğinde bağırsak suyunu fazla çeker; dışkı sertleşir, kurur ve çıkarması zorlaşır.

Neden tutuyorlar?

İngiltere’nin sağlık servisi NHS, kabızlığın özellikle 2-3 yaş civarında, tuvalet eğitimi döneminde sık görüldüğünü belirtiyor. Sert dışkıyı çıkarmak acıtınca çocuk bir sonrakinde tuvalete gitmek istemiyor. NHS bunu kısır döngü olarak anlatıyor: çocuk tuttukça kabızlık ağırlaşıyor, ağırlaştıkça tuvalet daha çok korkutuyor. Okulda tuvalete gitmek istememek, oyunu bölmemek ya da yeni bir ortama alışamamak da ertelemeye yol açabiliyor. NHS bazen belirgin bir neden bulunamayabileceğini de not ediyor.

Bunu da okuyun: İshale ne iyi gelir? Sıvı kaybı için ne içilir, ne yenir, ne zaman doktora

NIDDK, bazı ilaçların ve besin takviyelerinin kabızlığı artırabileceğini, beslenme ve bazı sağlık sorunlarının da rol oynayabileceğini söylüyor. Çocuğunuz düzenli bir ilaç kullanıyorsa doktora sormadan kesmeyin.

Gözden kaçan bir belirti: Çamaşırın kirlenmesi

1 yaşını geçmiş bir çocukta iç çamaşırın sık sık kirlenmesi de kabızlık işareti olabilir. NHS’ye göre sert dışkının etrafından sulu dışkı sızabiliyor ve bu ishal sanılabiliyor. Çocuk bunu bilerek yapmıyor; azarlamak yerine sakin kalmak sorunu çözmeyi kolaylaştırıyor.

Evde ne yapılabilir?

NIDDK’ye göre çoğu durumda kabızlık evde, beslenme ve tuvalet alışkanlığı değiştirilerek düzeliyor. Yeterli su ve lifli yiyecekler dışkıyı yumuşatıyor; yemeklerden sonra çocuğu acele ettirmeden tuvalete oturtmak da düzen kurmaya yardım ediyor. Genel kabızlık önerilerini kabızlık için ne iyi gelir yazımızda topladık.

Müshil (laksatif) ve lavman konusunda iki kurum da aynı yerde duruyor: Doktor söylemeden çocuğa müshil verilmemeli. Doktor müshil önerirse tedavi aylar sürebilir; NHS dışkı düzene girdikten sonra da bir süre devam edilmesinin istenebileceğini belirtiyor.

Ne zaman doktora gidilmeli?

NIDDK, belirtiler 2 haftadan uzun sürerse ya da evde yapılanlarla geçmezse çocuğun doktora götürülmesini öneriyor. NHS de kabızlık ne kadar uzarsa düzene dönmenin o kadar zorlaştığını, bu yüzden erken yardım alınmasını tavsiye ediyor. Kabızlığa ateş, kusma, dışkıda kan, şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı ya da karında belirgin şişlik eşlik ediyorsa beklemeden doktora başvurun; acil durumda 112’yi arayın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; sağlık sorunlarınız için doktora danışın.

Kaynak: NIDDK (ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri), NHS