Saatler geri alınacak mı? Türkiye’de kış saati uygulaması neden yok
Saatler geri alınacak mı? Hayır. Türkiye 2016'dan beri yıl boyu GMT+3 kullanıyor. Avrupa 25 Ekim'de saatini geri aldı, aradaki fark kışın büyüdü.
Hayır, Türkiye’de saatler bu yıl da geri alınmıyor. Türkiye 2016’dan beri yaz-kış ayrımı yapmadan yıl boyu GMT+3 kullanıyor; telefonunuz 25 Ekim gecesi saati değiştirdiyse sorun cihazda, takvimde değil.
Soru her ekimin son haftasında yeniden aranıyor, çünkü Avrupa saatini geri alıyor ve haberlerde “kış saati” lafı dönüyor. Avrupa bu yıl saatlerini 25 Ekim 2026 Pazar günü bir saat geri aldı. Kuzey Amerika ise bir hafta sonra, 1 Kasım 2026 Pazar günü aynı şeyi yapacak.
Bunu da okuyun: Almanya’da Z kuşağı yarın 34 kentte sokağa çıkıyor: Hedefte Merz var
Türkiye bu karara nasıl geldi?
Hikâye birkaç kez el değiştirdi, kısaca şöyle:
| Tarih | Ne oldu? |
|---|---|
| 27 Mart 2016 | Saatler her yıl olduğu gibi gece 03.00’te bir saat ileri alındı. |
| 7 Eylül 2016 | Bakanlar Kurulu’nun 2016/9154 sayılı kararıyla bu ileri saatin her yıl, yıl boyu sürmesine karar verildi. Saatler o sonbahar geri alınmadı. |
| 2017 sonbaharı | Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, kararın yürütmesini durdurdu. Gerekçe: Bakanlar Kurulu’na verilen sınırlı yetkiyle uygulama kalıcı yapılamazdı. |
| Ekim 2017 | Hükümet bir yıllık geçici kararla uygulamayı sürdürdü; Resmî Gazete’deki karar saatlerin 28 Ekim 2018’de geri alınmasını öngörüyordu. |
| Kasım 2017 | TBMM’de kabul edilen torba kanunla 697 sayılı Günün Yirmidört Saat Taksimine Dair Kanun değişti; Bakanlar Kurulu’na bir saati aşmamak şartıyla ileri saat uygulama yetkisi verildi. |
| 2 Ekim 2018 | Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı’yla mevcut ileri saat uygulamasının her yıl, yıl boyu sürdürülmesi kararlaştırıldı. 28 Ekim 2018’de geri alma da yapılmadı. |
O günden bu yana uygulamayı değiştiren yeni bir düzenleme çıkmadı. Yani “kış saati” Türkiye’de artık takvimde olan bir şey değil.
Neden kalıcı yaz saati seçildi?
2016’daki kararın resmî gerekçesi enerji tasarrufuydu: akşamları gün ışığı daha geç bittiği için aydınlatmaya daha az elektrik harcanacağı hesaplandı. Uygulamaya karşı çıkanlar ise tam tersini savunuyor. Elektrik Mühendisleri Odası temsilcileri, kış sabahları karanlıkta kalkılıp ışıkların daha uzun yandığını, beklenen tasarrufun gelmediğini dile getirdi. Tartışma bitmiş değil, ama yürürlükteki karar da değişmiş değil.
Bunun gündelik hayattaki karşılığını en çok batı illeri hissediyor. İzmir ya da Edirne’de kasım-ocak aylarında güneş sabah geç doğuyor; okul servisine binen çocuk aralık sabahı sokak lambası altında bekliyor. Doğuda, örneğin Van’da, durum daha rahat.
Avrupa ile saat farkı ne oldu?
Asıl değişen bu. Türkiye saatini sabit tutarken Avrupa geri aldığı için aradaki fark kış boyunca bir saat açılıyor. Berlin, Paris ya da Amsterdam’la fark yazın 1 saatken kışın 2 saate çıkıyor. Londra’yla fark yazın 2, kışın 3 saat. Avrupa’da çalışan bir yakınınızı aramadan önce, ya da oradan gelen bir uçağın iniş saatine bakarken bunu hesaba katın.
Aynı hesap Kuzey Amerika için 1 Kasım’dan itibaren geçerli: New York ile fark yazın 7 saatken kışın 8 saat olacak.
Fark baharda yeniden kapanıyor. Avrupa’da saatler her yıl mart ayının son pazar günü ileri alınıyor; 2027’de bu gün 28 Mart. O tarihten sonra Berlin’le fark yeniden 1 saate iniyor.
Telefonum saati geri aldı, ne yapmalıyım?
Güncel bir akıllı telefon Türkiye’deki ayarı biliyor ve saati kendiliğinden değiştirmiyor. Sorun genelde uzun süredir güncellenmemiş cihazlarda, bazı eski akıllı saatlerde, araç ekranlarında ya da elle yanlış saat dilimi seçilmiş bilgisayarlarda çıkıyor. Kontrol için:
- Telefonda Ayarlar > Tarih ve Saat bölümünde “otomatik” seçeneğini açın.
- Saat dilimi elle seçiliyse “İstanbul” ya da “Türkiye saati (GMT+3)” olduğundan emin olun. “Doğu Avrupa” dilimi kışın GMT+2’ye düştüğü için saatiniz bir saat geri kayabilir.
- Bilgisayar, kombi termostatı, fırın gibi cihazlarda saat ağdan alınmıyorsa elle düzeltin.
Kimler dikkat etmeli?
Yurt dışıyla iş yapanlar, Avrupa’daki toplantıların saatini eski farka göre ayarlamış olabilir; takvim davetlerini bir kez daha kontrol edin. Avrupa ya da Amerika’ya kasım başında uçuş yapacaklar, aktarma süresini yerel saate göre hesaplamalı. Kış sabahlarının karanlığı da konunun ayrı bir yüzü: uygulama, okula ve işe karanlıkta çıkıldığı gerekçesiyle yıllardır eleştiriliyor; Meclis’e kaldırılması için teklifler de verildi, ama şu an yürürlükte olan karar yıl boyu GMT+3.
Kaynak: Resmî Gazete (8 Eylül 2016, 2 Ekim 2018) kararlarını aktaran Dünya, Cumhuriyet, Karar ve Diken haberleri.
