Yeni Zelanda seçiminde net galip yok: Kesin sonuç 27 Kasım’da

Yeni Zelanda’da cumartesi yapılan genel seçimde oyların neredeyse tamamı sayıldı ama ülkeyi kimin yöneteceği hâlâ belli değil. Başbakan Christopher Luxon’un Ulusal Partisi ve ortakları ön sonuçlara göre çoğunluğu yakaladı, ancak kesin sonuçlar 27 Kasım’da açıklanacak.

Gün içindeki ilk sonuçlarda iki blok başa baş gidiyordu. Gece yarısına doğru tablo netleşti: Ulusal Parti 42, liberter ACT 13, popülist New Zealand First 12 sandalye aldı. Toplam 67 sandalye çoğunluğa yetiyor ama sol blok yalnızca üç sandalye geride.

Bunu da okuyun: Yeni Zelanda seçiminde ilk sonuçlar: İşçi Partisi farkı kapattı

Belirleyici olan yurt dışı oyları

Sayılmayı bekleyen “özel oylar” yurt dışından ve seçmenin kendi bölgesi dışında kullanılan oyları kapsıyor. 2023 seçiminde bu oylar 600 bini, yani toplamın yüzde 21’ini bulmuş, Yeşiller ile Maori Partisi’ne üç sandalye kazandırmıştı. Bu oylar genelde sola yarıyor; bazı bölgelerin de çok az farkla kazanıldığı düşünülünce Luxon’un önü şimdilik açık ama sağlam değil.

Luxon Auckland’daki seçim gecesinde sonuç için “kestirmek için fazla yakın” dedi, partisinin yine de meclisin en büyük grubu olduğunu hatırlattı. İşçi Partisi lideri Chris Hipkins ise destekçilerine şaka yollu, halkın konuştuğunu ama ne dediğini anlamanın biraz zaman alacağını söyledi.

Sol tarafta İşçi Partisi 35, Yeşiller 16, Maori Partisi 5 sandalyede kaldı. Merkezci yeni parti Opportunity yüzde 5,9 oyla barajı geçti ve 7 sandalye kazandı. 1996’dan bu yana büyük bir partiden kopmadan meclise giren ilk parti oldu.

Meclis rekor büyüklükte olabilir

Yeni Zelanda’da seçmen biri aday, biri parti için iki oy kullanıyor. Bir parti oy oranının hak ettirdiğinden fazla bölge kazanırsa fazlalık sandalyeleri koruyor. Bu yüzden meclisin 130 sandalyeye çıkması, hükümet kurmak için de 65 sandalye gerekmesi bekleniyor. Ulusal Parti’nin dört kıdemli bakanı ise meclise giremedi.

Kesin sonuçların ardından haftalarca sürebilecek koalisyon görüşmeleri başlayacak. O zamana kadar Luxon hükümeti geçici hükümet kurallarıyla işleri yürütecek.