Sarı, turuncu ve kırmızı kodlu uyarı ne demek? Meteoroloji renkleri

Meteoroloji’nin sarı kodlu uyarısı “hava potansiyel olarak tehlikeli, dikkatli olun” demek; turuncu kod tehlikeli ve hasar beklenen, kırmızı kod ise çok tehlikeli ve hayatı tehdit edebilecek bir hava olayı anlamına geliyor. Renk ne kadar koyulaşırsa beklenen hadise o kadar seyrek görülen ve o kadar zarar verici türden oluyor.

Kasımla birlikte uyarı haritası yeniden renklendi: bugün 19 il için kuvvetli yağış ve kar uyarısı verildi, Rize ile Artvin turuncuya boyandı (ayrıntılar burada). Haber bültenlerinde sıkça duyulan bu renklerin resmî karşılığını Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün (MGM) MeteoUyarı sisteminden derledik.

Bunu da okuyun: Kastamonu’da sağanak: İnebolu’da su baskını, Cide’de grup yolu çöktü

Renk kodlu uyarı sistemi nedir?

MGM, il il hava uyarılarını “Renk Kodlu Uyarı Sistemi” adıyla MeteoUyarı sayfasında bugün ve yarın için ayrı ayrı yayımlıyor. Haritada her il dört renkten birine boyanıyor: yeşil, sarı, turuncu ya da kırmızı. Kurumun notuna göre yeşil renkli illerde meteorolojik uyarı bulunmadığından bu iller uyarı tablosunda yer almıyor.

Renkler ne anlama geliyor?

Tablodaki tanımlar MGM’nin MeteoUyarı sayfasındaki açıklamalardan alındı. Kısacası sarı, “şemsiyeyi ve kalın montu unutma, yola çıkacaksan bir daha düşün” düzeyinde; turuncu ve kırmızıda ise iş ciddiye biner.

Hangi hava olayları için uyarı veriliyor?

MeteoUyarı haritasında renk kodu tek bir olaya bağlı değil. MGM’nin sayfasında uyarı verilen hadiseler şöyle sıralanıyor:

• Yağmur ve gök gürültülü sağanak
• Kar, çığ ve kar erimesi
• Rüzgâr
• Soğuk, buzlanma ve don, zirai don
• Sıcak
• Sis
• Toz taşınımı

Bu yüzden aynı gün bir il kar yüzünden turuncu, komşusu fırtına yüzünden sarı olabilir. Uyarının hangi olay için verildiğini haritada ilin üzerine tıklayarak görebilirsiniz.

Renge nasıl karar veriliyor?

Uyarı rengini yalnızca yağacak yağmurun ya da esecek rüzgârın miktarı belirlemiyor. MGM’nin tanımlarında iki ölçüt öne çıkıyor: hadisenin ne kadar sık görüldüğü ve ne kadar zarar verebileceği. Sarı uyarıdaki hadise “olağan dışı değil”; turuncuda “sıklıkla görülmüyor”; kırmızıda ise “son derece kuvvetli” ve çoğu durumda geniş bir alanı etkiliyor. Bu yüzden Karadeniz kıyısında sıradan sayılan bir yağış miktarı, yağışa alışık olmayan bir ilde daha yüksek renkle duyurulabilir.

Sarı uyarıda günlük hayat nasıl etkilenir?

Sarı kod çoğu zaman okulların kapanması, yolların kesilmesi gibi sonuçlar doğurmaz; daha çok “planınızı havaya göre gözden geçirin” çağrısıdır. Sağanak uyarısında alt geçitlere, dere yataklarına ve bodrum katlara dikkat etmek, rüzgâr uyarısında balkondaki saksı, çamaşır kurutmalık gibi uçabilecek eşyaları içeri almak, kar ve buzlanma uyarısında yola erken çıkıp takip mesafesini uzun tutmak bu düzeyde akla gelen basit önlemler. Turuncu ve kırmızıda ise valiliğin ya da AFAD’ın yapacağı ek duyurular belirleyici olur.

Uyarıyı nereden takip edebilirsiniz?

En güvenilir adres MGM’nin kendi MeteoUyarı sayfası: “Bugün” ve “Yarın” sekmelerinden il il renk durumuna bakabilirsiniz. MGM’nin mobil hava durumu uygulaması da var. Valilikler ve AFAD, özellikle turuncu ve kırmızı uyarılarda ek açıklama yapıp okul tatili ya da yol kapanması gibi kararları duyuruyor; bu kararlar için kendi ilinizin valilik hesabını izlemek gerekiyor, renk kodu tek başına okulların tatil olduğu anlamına gelmiyor.

Kimler dikkat etmeli?

Turuncu ve kırmızı uyarılarda uzun yola çıkacak sürücüler, dağlık bölgelerde yaşayanlar, çiftçiler ve denizde çalışanlar en çok etkilenen gruplar. Kış aylarında yola çıkmadan önce uyarı haritasına bakmak, aracınızı da kışa hazır tutmak işinizi kolaylaştırır; zorunlu kış lastiği uygulamasının tarihlerini ve cezasını kış lastiği rehberimizde anlattık. Soğuk havada telefonunuz da beklenmedik anda kapanabilir, bunun nedenini bu yazıda bulabilirsiniz.

Selde, çığda ya da fırtınada mahsur kalan, yaralanan ya da can güvenliği tehlikede olan biri varsa beklemeden 112’yi arayın.