Kaliforniya Valisi Newsom 548 idam mahkûmunun cezasını müebbede çevirdi

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, eyalette idam cezası almış 529 erkek ve 19 kadının, yani toplam 548 kişinin cezasını perşembe günü şartlı tahliye imkânı olmayan ömür boyu hapse çevirdi. Karar, bu kişilerin ileride başka bir vali döneminde de infaz edilmesinin önünü kesiyor.

The Guardian’ın aktardığına göre bu, ABD’nin modern tarihinde bir idam koğuşunun bir seferde boşaltıldığı en büyük karar. Kaliforniya, Batı yarımkürenin en kalabalık idam koğuşuna sahipti.

Bunu da okuyun: Los Angeles’ın yeni belediye başkanı Nithya Raman: Karen Bass’ı yendi

Newsom kararı duyurduğu mektupta, devletin eliyle öldürmenin Kaliforniya’nın değerleriyle bağdaşmadığını, kusurlu bir yargı sisteminde insanları idam edip adalet ve insanlık onuru ilkesine sadık kalamayacaklarını yazdı. Kararın kariyerindeki en zor kararlardan biri olduğunu, kurbanların ailelerinde acı anıları yeniden canlandırabileceğini bildiğini de ekledi.

Eyalette 2006’dan beri infaz yok

Kaliforniya’da son infaz 2006’da yapılmıştı. Newsom 2019’da infazlara moratoryum ilan etmiş, San Quentin cezaevindeki idam koğuşunu kapatıp mahkûmları başka cezaevlerine dağıtmıştı. Valilik ofisinin verdiği rakamlara göre 548 mahkûmun 220’si, avukat atanması için 15 yıldan fazla bekledi. Moratoryum olmasaydı temyiz yollarını tüketmiş 45 kişi hemen infaz edilebilecek durumdaydı.

Kararın zamanlaması da dikkat çekti: Tennessee’de Christa Pike’ın başarısız infazı dünyada tepki toplamış, ABD genelinde idamlara ara verilmesi çağrıları yeniden gündeme gelmişti.

Toplu af ABD’de ilk değil. Illinois’in Cumhuriyetçi valisi 2003’te görevden ayrılırken 167 idam cezasını, Kuzey Carolina’nın Demokrat valisi Roy Cooper da 2024’te son iş gününde 15 cezayı müebbede çevirmişti. 2028 başkanlık seçimi için olası aday gösterilen Newsom görev süresinin sonuna yaklaşıyor. Kaliforniya, idam cezasını yasalarında hâlâ tutan 27 eyaletten biri.

Kaynak: The Guardian, BBC