Joseph Kabila neden isyancı lider oldu? Kongo’da eski devlet başkanı sahnede
Kongo'nun eski devlet başkanı Joseph Kabila, M23 ile bağlantılı yeni ittifak FRN'nin lideri oldu. Joseph Kabila neden silaha döndü, ne istiyor?
Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ni 18 yıl yöneten Joseph Kabila, bu ay Ulusu Yeniden Kurma Cephesi’nin (FRN) lideri olarak açıklandı. 55 yaşındaki Kabila, iktidarı devrettiği Devlet Başkanı Félix Tshisekedi’yi devirmeyi hedefleyen bu ittifakın başına geçti.
BBC’nin aktardığına göre bu gelişme, Kongo’da uzun süredir konuşulan bir şüpheyi de doğruladı: Kabila’nın, geçen yıl ülkenin doğusunda Goma ve Bukavu dahil geniş bir bölgeyi ele geçiren M23 isyancılarıyla birlikte hareket ettiği.
Bunu da okuyun: Novaya Gazeta neden kapanıyor? Rusya’nın en tanınmış bağımsız gazetesi bitti
Joseph Kabila kimdir?
Kabila, 1997’de babası Laurent Kabila’yı iktidara taşıyan isyancı ittifakta komutandı. Babası 2001’de suikastle öldürülünce devlet başkanlığına getirildi. 2019’da koltuğu Tshisekedi’ye bıraktı, bir süre onunla koalisyon hükümetinde de yer aldı. Şimdi aynı isme karşı, başkanlığı döneminde savaştığı gruplardan biriyle aynı safta duruyor.
Neden silaha döndü?
Kongo’da Kabila hakkında gıyabında vatana ihanetten idam kararı verildi; ABD de M23’e destek verdiği iddiasıyla ona yaptırım uyguladı. Politika analisti Henry-Pacifique Mayala, BBC’ye Kabila’nın siyasi etki kazanmak için “başka seçeneği kalmadığını” söyledi.
Kabila ise kendi hamlesini otoriterliğe karşı bir mücadele olarak anlatıyor. Anayasanın, iktidarı anayasaya aykırı biçimde kullananlara direnmeyi öngören 64. maddesine dayanıyor ve hükümeti idam cezasını yıldırma aracı olarak kullanmakla suçluyor. Tshisekedi’nin üçüncü dönem için anayasayı değiştirmeye hazırlandığı da iddia ediliyor.
Tshisekedi ne dedi?
Tshisekedi geçen hafta ilk tepkisinde, bu gelişmenin Kabila’nın ülkeyi ve halkını hiç sevmediğinin kanıtı olduğunu söyledi. Muhalefetteki C64 koalisyonu da isyana destek vermedi; iki liderle doğrudan görüşüp kapsayıcı bir ulusal diyalog aramak istediğini açıkladı.
Uluslararası Kriz Grubu’ndan Richard Moncrieff’e göre Tshisekedi’nin elinde güçlü ABD desteği, para ve ordu üzerinde kontrol var. Kongo bu arada başka bir krizle de uğraşıyor: ülkedeki Ebola salgınında ölü sayısı 5 bini geçti.
Kaynak: BBC News
