Webb’in küçük kırmızı noktaları ilkel kara delik olabilir

NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu’nun erken evrende bulduğu ve “küçük kırmızı noktalar” diye anılan gizemli cisimler, Büyük Patlama’nın hemen ardından doğmuş ilkel kara delikleri barındırıyor olabilir. Johns Hopkins Üniversitesi’nden araştırmacıların da yer aldığı yeni bir çalışma, bu ihtimali Webb verileriyle sınadı.

Küçük kırmızı noktalar, Webb gözlemlerine başladığından beri gökbilimcilerin kafasını kurcalıyor. Bu cisimler evren henüz 2 milyar yaşına gelmeden ortadan kayboluyor gibi görünüyor. Ekip, bunlardan Abell 2744-QSO1 (kısaca QSO1) adlı olanın içinde ilkel bir kara delik olup olamayacağına baktı.

Bunu da okuyun: NASA’dan öğrencilere 1 milyon dolarlık Ay üssü yarışması: Fikir bekleniyor

Yıldızdan değil, evrenin ilk anlarından

Bildiğimiz kara delikler, ömrünü tamamlayan büyük yıldızların çökmesiyle oluşur. İlkel kara deliklerin hikâyesi farklı: Bunların, Büyük Patlama’dan hemen sonra maddenin yoğunluğundaki dalgalanmalardan doğduğu düşünülüyor. Var olduklarıysa yıldızlardan, galaksi tozundan, hatta hidrojen ve helyumdan ağır elementlerden bile önce ortaya çıkmış olmaları gerekiyor.

Çalışmadaki isimlerden Valerio De Luca, ilkel kara deliklerin evrenin üstel hızla genişlediği, ilk yıldızlardan önceki döneme ait fizikten geldiğini, bu yüzden oluşum yollarının da tamamen farklı olduğunu anlatıyor.

Fikir yeni değil. Stephen Hawking ilkel kara delikleri 1970’lerde ortaya atmıştı, ama bugüne kadar elde sağlam bir kanıt yok. Asıl zorluk, böyle bir kara deliği yıldız çöküşüyle oluşmuş sıradan bir kara delikten ayırt etmek. Yeni çalışma da kesin bir sonuç sunmuyor; küçük kırmızı noktaların ilkel kara delik olabileceği teorisine biraz daha güç katıyor. Araştırmacılar, bu noktaların çoğunun yine de sıradan kara delikleri çevreliyor olabileceğini kabul ediyor.

Kaynak: Space.com