Batı Şeria yerleşim hurması Avustralya’da “İsrail malı” diye satılıyor

İşgal altındaki Batı Şeria’daki yasa dışı İsrail yerleşimlerinde yetiştirilen en az 5 milyon dolarlık organik hurma, son sekiz yılda Avustralya’ya “İsrail ürünü” etiketiyle gönderildi. Bulgu, insan hakları alanında çalışan hukuk kuruluşu Global Echo’nun ticaret verileri üzerinde yaptığı analizden çıktı; haberi The Guardian duyurdu.

Kuruluş, Ağustos 2018 ile Ağustos 2026 arasında İsrail’den Avustralya’ya giden 132 tarım sevkiyatının belgelerini, İsrail hükümetinin ve Avustralya İstatistik Bürosu’nun resmî verileriyle karşılaştırdı. 85 sevkiyatta, yani yüzde 64’ünde yerleşim ürünü vardı. Son dönemde oran daha da yükseliyor: Ocak 2025’ten bu yana incelenen 24 hurma sevkiyatının 20’si yerleşimlerden geliyor. Hurmaların yetiştiği yerler arasında Netiv Hagdud, Beit Haarava, Tomer ve Naaran gibi Ürdün Vadisi’ndeki yerleşimler sayılıyor.

Bunu da okuyun: Avustralya’nın 188 yıllık mağazası David Jones iflas idaresine girdi

Etiket neden ‘İsrail’ yazıyor?

İsrail yasaları, yerleşimlerden çıkan ürünlerin menşeini “İsrail” olarak göstermeyi şart koşuyor; bunun tek istisnası, böyle bir etiketi yasaklayan ülkelere yapılan ihracat. Avustralya’da ise ne yerleşim ürünlerine bir ithalat yasağı var ne de bu ürünlerin işgal altındaki topraktan geldiğini yazma zorunluluğu.

Global Echo’nun yöneticisi Emily Schaeffer Omer-Man, Avrupa’daki yasakların ihracatçıları Avustralya, Rusya ve ABD gibi ayrım yapmayan pazarlara yönelteceğini söyledi. İsrail’in Kanberra Büyükelçiliği, Guardian’ın yorum talebine yanıt vermedi.

Hükümet yasağa sıcak bakmıyor

Dışişleri Bakanı Penny Wong eylülde Senato’da yerleşimlerin yasa dışı olduğunu söylemişti, ama İngiltere, İspanya, Belçika, İrlanda ve Hollanda’nın yolundan gidip toptan ithalat yasağı getirmeyeceklerini de eklemişti. Wong, gerekçe olarak böyle bir yasağın Avustralyalı şirketler için doğurabileceği istenmeyen sonuçları gösterdi. Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı’ndan bir sözcü ise ülkenin, yerleşimleri ve yerleşimci şiddetini caydırmak için ortaklarıyla birlikte “hedefli ek önlemler” üzerinde çalıştığını belirtti.