Erivan’daki doğa zirvesinde anlaşma çıktı: Sorun yine para
Erivan'daki BM doğa zirvesinde yaklaşık 200 ülke yeni eylem planında uzlaştı. Ancak 2030 hedefleri için gereken para hâlâ ortada yok.
Ermenistan’ın başkenti Erivan’da yaklaşık iki haftadır süren BM biyolojik çeşitlilik görüşmeleri, cumartesi sabahının erken saatlerinde anlaşmayla bitti. Yaklaşık 200 ülkenin temsilcisi, planlanan bitişten saatler sonra yeni eylem planının ana maddelerinde uzlaştı.
Toplantı başkanı Hambardzum Matevosyan kararı “Ve bu kadar. Mükemmel” sözleriyle duyurdu. Masadaki asıl dert ise değişmedi: doğayı korumak için söz verilen paranın büyük kısmı hâlâ gelmiyor.
Bunu da okuyun: Türkiye, BM Genel Sekreterliği için Feridun Sinirlioğlu’nu aday gösterdi
2022’deki hedefler neydi, nerede kalındı?
Aynı ülkeler 2022’de Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi’ni imzalamış, doğanın kaybını durdurup tersine çevirme sözü vermişti. Anlaşmada 24 hedef vardı; en bilineni, 2030’a kadar dünyadaki karaların ve denizlerin yüzde 30’unu koruma altına almak. BM’nin bu hafta paylaştığı değerlendirmeye göre dünya bu 24 hedeften yalnızca birini tutturma yolunda. Ülkeler de Erivan’da geride kaldıklarını kabul etti.
İyi haberler de yok değil. Ülkeler şimdiye kadar 252 milyon hektar bozulmuş araziyi koruma altına aldı; bu, Grönland’dan büyük bir alan. WWF de geçen ay fil, yeşil deniz kaplumbağası ve kaplan gibi türlerde toparlanma görüldüğünü açıklamıştı.
Para neden yetmiyor?
2022’de devletler 2030’a kadar doğa için 30 milyar dolar ayırmayı, özel sektörden de 170 milyar dolar daha toplamayı kabul etmişti. BM’ye göre birçok ülke dış yardım bütçesini savunmaya ve enerji krizlerine kaydırdı, sözler gereken hızda yerine gelmiyor. Erivan’da 1 milyar doları aşan yeni taahhüt verildi; bunun yarısı Leonardo DiCaprio’nun Re:wild kuruluşu gibi hayırseverlerden geldi.
Doğadaki genetik malzemeden para kazanan şirketlerin bağış yapması için kurulan Cali Fonu’nda ise ilerleme olmadı. Yılda 3,6 milyar dolara kadar toplanabileceği tahmin edilen fonda, toplantının başında yalnızca 10 bin dolarlık taahhüt vardı. Doğa durumuyla ilgili bilimsel raporların onayı da Suudi Arabistan ve Rusya’nın aralarında bulunduğu küçük bir ülke grubu yüzünden zora girdi.
Gözler şimdi gelecek ay yapılacak BM iklim konferansı COP31’de.
Kaynak: BBC News
