UAD, Myanmar soykırım davasında kararını 19 Kasım’da açıklayacak

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) karşı soykırım suçu işleyip işlemediğine dair kararını 19 Kasım perşembe sabahı Lahey’de açıklayacak. Divan bugüne kadar hiçbir devleti soykırımdan sorumlu tutmadı; bu yüzden karar, uluslararası hukukta bir ilk olabilir.

Davayı 2019’da Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğu Batı Afrika ülkesi Gambiya açmıştı. Gambiya, Myanmar ordusunun Arakan eyaletindeki baskılarıyla 1948 tarihli BM Soykırım Sözleşmesi’ni ihlal ettiğini savunuyor. Yargıçlar yedi yıldır bu suçlamaları inceliyor. Yaklaşık dokuz yıl önce başlayan askerî operasyonlar sırasında yüz binlerce Arakanlı Müslüman sınırı geçip Bangladeş’e kaçmıştı; çoğu hâlâ Cox’s Bazar’daki kamplarda yaşıyor.

Bunu da okuyun: Potanın Perileri, İsrail’i 76-67 yendi: Avrupa elemelerinde 2’de 2

Davanın düğümü: “Kast”

Soykırım, bir grubu “tamamen ya da kısmen yok etme kastıyla” işlenen eylemler olarak tanımlanıyor. Bu kastı kanıtlamak önceki davalarda en zor kısım oldu. Balkanlar’daki iki davada Divan devletleri doğrudan soykırımdan sorumlu bulmamış, Sırbistan’ı yalnızca Srebrenitsa’daki soykırımı önlemediği için sorumlu saymıştı.

Hayatta kalanları temsil eden Legal Action Worldwide’ın kurucusu Antonia Mulvey, köylere yapılan saldırıların hep aynı düzende yürüdüğünü, cinsel şiddetin de grubu yok etme kastının parçası olduğunu savunuyor. Divan ocak ayında Bangladeş’teki kamplardan gelen tanıkları kapalı oturumlarda dinlemişti. Myanmar ise soykırımı reddediyor, operasyonların silahlı isyancıları hedef aldığını söylüyor.

İsrail davasına da emsal olacak

Kararın etkisi Myanmar’la sınırlı kalmayacak. Güney Afrika’nın İsrail aleyhine açtığı soykırım davası da aynı mahkemede görülüyor ve “kast” konusunda Divan’ın bu hafta koyacağı ölçü, o davada da belirleyici olabilir. BM’nin eski Myanmar özel raportörü Yanghee Lee, kararın hayatta kalanlar için “tarihî” olacağını söyledi.

Kaynak: The Guardian