Yıldızı olmayan dev galaksi adayı bulundu: Güneş’in 2 milyar katı gaz var

Avustralya’daki Swinburne Teknoloji Üniversitesi’nden gökbilimciler, içinde Güneş’in yaklaşık 2 milyar katı kütlede hidrojen bulunduğu hâlde neredeyse hiç yıldız üretmemiş bir gök cismi buldu. AGC 322753 adı verilen nesne, bugüne kadar bulunan en büyük “karanlık galaksi” adaylarından biri olabilir. Bulgular Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlandı.

Karanlık galaksi, gazı ve karanlık maddesi olan ama yıldız yakmayan galaksiler için kullanılan bir terim. Yaygın evren modeline göre karanlık madde kümeleri bir iskele gibi gazı toplar, gaz soğuyup çöker ve yıldızlar doğar. Bazı kümelerde bunun neden hiç olmadığı ise yıllardır cevap bekleyen bir soru.

Bunu da okuyun: Çin’in Tiangong istasyonunda soğukluk rekoru: Mutlak sıfıra en yakın deney

Gaz bulutu dönüyor olabilir

Ekip, Porto Riko’daki Arecibo Gözlemevi ile Çin’in 500 metrelik FAST radyo teleskobunun eski taramalarını karşılaştırdı; iki teleskop da aynı yerde büyük bir hidrojen bulutu yakalamıştı. Asıl şaşırtan, sinyaldeki çift tepe oldu. Bu, bulutun bir tarafının bize yaklaştığını, öbür tarafının uzaklaştığını, yani gazın normal galaksilerdeki gibi dönen bir disk olabileceğini gösteriyor. Çalışmanın yazarlarından Marco Monaci, Wired’a yaptığı açıklamada modellere göre karanlık galaksilerin dönmemesi gerektiğini hatırlatıp bunu “son derece ilginç” diye niteledi.

Araştırmacılar nesnenin tamamen yıldızsız olamayacak kadar büyük olduğunu, çok sönük yıldızlar barındırabileceğini de not ediyor. DESI’nin derin optik görüntülerinde hiç yıldız ışığı görünmedi; ekip hidrojen kütlesinin yıldız kütlesinin en az 40 katı olduğunu hesapladı.

Kesin sonuç için yeni gözlem gerekiyor

Herkes ikna olmuş değil. 2000’lerde benzer bir aday olan VIRGOHI21’in sonradan komşu galaksiden koparılmış bir gaz kuyruğu çıktığını hatırlatan Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi’nden Robert Minchin, aynı ihtimalin elenmesi gerektiğini söylüyor. Yakında gazın koparılmış olabileceği belirgin bir galaksi yok, ama iki taramanın bulutu gökyüzünde farklı noktalara yerleştirmesi bunun dağınık bir gaz bulutu olabileceği şüphesini de doğuruyor. Son sözü New Mexico’daki Very Large Array antenleriyle yapılacak yeni gözlemler söyleyecek. Uzaydan başka bir galaksiye çıplak gözle bakmak isteyenler için Andromeda rehberimiz de burada.