Ölü yıldızın çevresinde ilk kez çift halkalı gezegen enkazı bulundu

Gökbilimciler, Başak Takımyıldızı’nda Dünya’dan yaklaşık 1600 ışık yılı uzaktaki J1328-1450 adlı beyaz cücenin çevresinde iki ayrı halkadan oluşan gezegen enkazı buldu. Nature Astronomy dergisinde yayımlanan çalışma, böyle bir yapının ilk kez görüldüğünü söylüyor.

Gözlemler, Avrupa Güney Gözlemevi’nin Şili’deki Çok Büyük Teleskobu (VLT) ile yapıldı. Daha önce çevresinde enkaz bulunan 21 beyaz cüce biliniyordu, ama hepsinde malzeme tek bir disk hâlinde dönüyordu. J1328-1450’de ise disk ikiye bölünmüş.

Bunu da okuyun: Çin uzay istasyonuna ilk yabancı astronot: Pakistanlı pilot Shenzhou-24’te

Halkaları iki kayalık cisim çiziyor olabilir

Araştırmacılara göre bu düzeni, yıldızın şiddetli ölüm evresini atlatıp enkazın içine gömülen iki gezegen ya da daha küçük kayalık cisim oluşturmuş olabilir. Bunlardan birinin cüce gezegen Plüton boyunda, diğerinin daha küçük olduğu düşünülüyor. Güneş’in kütlesinin yaklaşık yüzde 47’sine sahip beyaz cüce ise kabaca Dünya kadar bir küreye sıkışmış durumda.

Çalışmanın yazarlarından, Şili’deki Universidad Técnica Federico Santa María’dan Felipe Lagos-Vilches, Reuters’a “Gezegen sistemi tamamen yok olmadı” dedi. Yıldız kırmızı deve dönüşürken içteki gezegenleri yutmuş, uzaktakiler sağ kalmış. Sonradan beyaz cüceye fazla yaklaşan cisimler kütle çekimiyle parçalanıp toz ve gaza dönüşmüş. İki halkanın içeriği de farklı: dış halkada magnezyum iç halkaya göre çok daha az.

Güneş’in 5 milyar yıl sonraki hâli

Keşfi ilginç kılan, Güneş’in de aynı yolu izleyecek olması. Lagos-Vilches’e göre Güneş yaklaşık 5 milyar yıl içinde kırmızı deve dönüşecek; Merkür ile Venüs’ün yutulması bekleniyor, Dünya’nın akıbeti konusunda ise henüz görüş birliği yok. Jüpiter, Satürn ve dış gezegenlerin hayatta kalma şansı daha yüksek. Yani J1328-1450’nin çevresindeki enkaz, bizim sistemimizin çok uzak geleceğinden bir kare olabilir.

Kaynak: NTV, Reuters