İran, Hürmüz’de dört ülkeye geçiş izni verdi: Hindistan, Çin, Katar ve Irak

İran, Hürmüz Boğazı’na getirdiği kısıtlamalardan Hindistan, Çin, Katar ve Irak’a ait gemileri muaf tuttu. Kararı İran meclisinin Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkan Yardımcısı Emir Hayat Mukaddem salı günü ISNA ajansına anlattı: “Bu ülkelerin gemileri serbestçe geçiyor, Amerikalılar da onları durdurmuyor.”

Mukaddem’in anlattığına göre pazarlığın karşılığı da belli. Tahran, Hindistan’dan ilaç, Çin’den siyasi destek alacak. Hint ve Çin gemilerinden geçiş ücreti istenecek, Washington ile Tahran arasında arabuluculuk yapan Katar’ın gemileri ise para ödemeden geçecek. Irak gemilerinin ücret ödeyip ödemeyeceği açıklanmadı; Irak zaten nisanda İran ordusu tarafından “kardeş ülke” diye muaf sayılmıştı.

Bunu da okuyun: Makao’da ilk ulusal güvenlik davası: Eski milletvekili Au Kam San’a 12,5 yıl

Rakamlar neden önemli?

Analiz şirketi Kpler’in verisine göre ekimde boğazdan günde 10,23 milyon varil Körfez petrolü geçti; bunun yüzde 42’si Çin’e, yüzde 13’ü Hindistan’a gitti. Katar ağustosta boğazdan hiç sıvılaştırılmış doğal gaz gönderemezken ekimde 1,8 milyon ton taşıdı. Irak’ın günlük petrol geçişi aynı dönemde 1,69 milyondan 2,65 milyon varile çıktı.

İran, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail savaşının ilk günlerinde boğazı fiilen kapatmış, ABD de temmuzda İran’ın güney limanlarına deniz ablukasını yeniden uygulamaya başlamıştı. Bu hafta boğazda tankerlerin art arda alev alması gerginliği yeniden tırmandırmıştı.

ABD ablukası ne olacak?

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ablukanın İran limanlarına girip çıkan tüm gemileri kapsadığını, İran limanına uğramayan gemilerin etkilenmediğini söylüyor. Eski Avusturya savunma ataşesi Wolfgang Pusztai’ye göre muafiyet Çin ve Hindistan’ın İran’la ticaret yapan gemilerini de kapsıyorsa ablukayı sürdürmek Washington için zorlaşabilir. Henüz net olmayan bir nokta daha var: “Bu ülkelerin gemisi” ifadesinin bayrağı mı, sahibi mi, işleteni mi kastettiği belli değil.

Kaynak: Al Jazeera, ISNA