Parker Güneş Sondası plazma türbülansında gizli bir düzen yakaladı

NASA’nın Parker Güneş Sondası’ndan gelen veriler, Güneş’ten yayılan plazmanın karmakarışık görünen hareketinin içinde düzenli bir desen olduğunu ortaya koydu. On ülkeden araştırmacının katıldığı çalışma, The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.

Plazma, yüklü parçacıklardan oluşan iyonize gaz. Tütsünün dumanı odadaki hava akımını nasıl görünür kılıyorsa, uzaydaki plazma da türbülansın izini taşıyor. Farkı şu: Uzayda parçacıklar birbirine pek çarpmıyor, hareketlerini elektrik ve manyetik alanlar yönlendiriyor.

Bunu da okuyun: Trump’tan uzay bildirisi: ABD Güneş Sistemi’ne yerleşmede öncü olacak

Ölçek küçülünce dönüş yönü tersine dönüyor

Ekip, büyük ölçekte bir akışkan gibi davranan plazmanın, küçük ölçeklere inildikçe tek tek parçacıkların etkisine girdiği geçiş noktasına baktı. Güneş’ten dışarı doğru bakıldığında manyetik alanlar büyük ölçekte saat yönünün tersine dönüyor, küçük ölçekte ise saat yönüne geçiyor. Araştırmacılara göre bu yön değişimi ilk kez doğrudan kanıtlandı. Güneş’ten uzaklaştıkça değişim daha belirgin hale geliyor ve daha geniş ölçeklere kayıyor.

Braunschweig Teknik Üniversitesi’nden Dr. Masatomi Iizawa, türbülansın düzensiz hareket demek olmasına rağmen spektrumda net bir yapı gördüklerini söyledi. Tokyo Üniversitesi’nden Dr. Yokoi da sonuçların hem plazma fiziği hem astrofizik için büyük önem taşıdığını belirtti.

Uzay havası tahminlerine katkı

Plazma türbülansı güneş rüzgârında, güneş patlamalarında ve Dünya’nın manyetosferinde önemli rol oynuyor. Gezegenler arası uzaydaki türbülans, güneş patlamalarının yarattığı şok dalgalarını ve manyetik bulutları da etkiliyor. Bu yüzden uydu ve elektrik şebekelerini etkileyebilen jeomanyetik fırtınaların önceden kestirilmesinde hesaba katılması gereken bir etken.

Kaynak: TRT Haber, The Astrophysical Journal Letters