Hollanda’da bağımlılık yapan uygulama tasarımına yasak teklifi geldi
Hollandalı vekil Kathmann, bağımlılık yapan uygulama tasarımını yasaklayan teklif sundu. Platformlar tasarımlarının bağımlılık yapmadığını kanıtlayacak.
Hollanda’da ana muhalefetteki merkez sol PRO partisinden milletvekili Barbara Kathmann, 2 Kasım’da parlamentoya bağımlılık yapan dijital tasarımı yasaklayan bir kanun teklifi verdi. Teklif kabul edilirse Hollanda bu yasağı getiren ilk ülke olacak.
Teklif neyi değiştiriyor?
Teklif platformlara “tasarımda adalet” adı verilen bir özen yükümlülüğü getiriyor. Yani yük kullanıcıdan alınıp şirkete veriliyor: sosyal medya ve çevrim içi hizmetler, uygulamalarının bağımlılık yapmadığını kendileri kanıtlayacak, özelliklerini “adil ve manipülatif olmayan” biçimde kuracak. Kathmann yasağın yalnız çocukları değil yetişkinleri de koruduğunu söylüyor.
Bunu da okuyun: Türkiye’den giden nohutta böcek çıktı: Danimarka ürünleri geri çağırdı
Kathmann’ın gerekçesi şu: “İnsanların kendi zamanları ve dikkatleri üzerinde yeniden kontrol sağlaması gerekiyor.” Vekil, çevrim içi manipülatif numaraların ruh sağlığından dikkat süresine kadar geniş bir etki yarattığını savunuyor.
Avrupa’da da benzer hazırlık var
Kathmann, Almanya, Fransa, Belçika, Lüksemburg, Avusturya, İtalya ve Portekiz’deki milletvekilleriyle ortak çalışıyor. Aynı partiden Avrupa Parlamentosu üyesi Kim van Sparrentak’ın 2023’te hazırladığı ve AB genelinde yasak çağrısı yapan rapor Avrupa Parlamentosu’nda kabul edilmişti.
Avrupa Komisyonu da bu ay Dijital Adalet Yasası kapsamında bir teklif sunmaya hazırlanıyor; bağımlılık yapan tasarım yasağı bu paketin ana maddelerinden biri olacak. Çocukları internette korumayı hedefleyen EU Kids Act da hazırlık aşamasında. Meta, TikTok ve Snapchat gibi şirketler son yıllarda benzer gerekçelerle birçok davayla karşılaştı.
Türkiye’de ise 1 Kasım’dan beri 15 yaş altına sosyal medya yasağı uygulanıyor; Hollanda’daki teklif yaşa göre değil, uygulamanın tasarımına göre sınır koymasıyla ayrılıyor.
